Barahonaite-(Al)

Wzór chemiczny: (Ca,Cu<sup>2+</sup>,Na,Fe<sup>3+</sup>,Al)<sub>12</sub>Al<sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>8</sub>(OH,Cl)<sub>x</sub>·nH<sub>2</sub>O

Barahonaite-(Al) to bardzo rzadki, uwodniony arsenian, tworzący charakterystyczne kuliste skupienia o jasnoniebieskiej barwie.

## Charakterystyka Barahonaite-(Al) jest wtórnym, uwodnionym arsenianem z grupy arsenatów. Występuje w postaci naskorupień oraz skupień o budowie kulistej (botryoidalnej) lub sferolitycznej, osiągających do kilku centymetrów średnicy. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest żywy, jasnoniebieski, błękitny lub niebieskozielony kolor. Jest minerałem amorficznym, co oznacza, że nie tworzy regularnych kryształów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2-3. Ma połysk szklisty, woskowy, a niekiedy matowy. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Jego gęstość waha się w przedziale 3,0-3,1 g/cm³. Z powodu swojej amorficznej natury nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny lub muszlowy. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą jest jasnoniebieska, często opisywana jako błękitna (sky-blue). Może również przybierać odcienie zielononiebieskie. Barahonaite-(Al) jest glinowym (aluminiowym) analogiem Barahonaitu-(Fe), w którym to żelazo dominuje na tej samej pozycji w strukturze. Oba minerały tworzą serię, ale różnią się barwą - odmiana żelazowa jest zwykle zielona. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Antonio Barahonę (ur. 1938), hiszpańskiego kolekcjonera i handlarza minerałami, który znalazł pierwsze okazy. Został on oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2006 roku. Przyrostek "-(Al)" odróżnia go od jego żelazowego odpowiednika, Barahonaitu-(Fe), zgodnie z zasadami nazewnictwa minerałów. Miejscem typowym jest kopalnia La Profunda w Asturii, w Hiszpanii. ## Zastosowania Barahonaite-(Al) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie ze względu na rzadkość występowania, atrakcyjny wygląd i powiązanie ze specyficzną lokalizacją.

Właściwości

Twardość Mohsa
2-3
Połysk
Vitreous to Waxy, Dull
Rysa
Light blue
Gęstość
3.0-3.1
Łupliwość
None
Przełam
Uneven to Conchoidal
Przezroczystość
Translucent to Opaque

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to forma występowania (kuliste lub nerkowate agregaty), charakterystyczna jasnoniebieska barwa, niska twardość oraz parageneza z innymi wtórnymi arsenianami miedzi. Połysk szklisty do woskowego i jasnoniebieska rysa są również pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Barahonaite-(Al) może być mylony z chryzokolą, która ma podobną barwę i formę, ale jest krzemianem i często ma nieco inny, bardziej "szklisty" wygląd. Można go również pomylić z turkusem, który jest jednak znacznie twardszy (5-6 w skali Mohsa). Ostateczne odróżnienie od innych rzadkich niebieskich arsenianów, takich jak agardyt, wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS). ## Formy kryształów Jako substancja amorficzna, Barahonaite-(Al) nie tworzy wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie w postaci skupień kulistych (botryoidalnych), sferolitycznych, groniastych oraz jako cienkie naskorupienia i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (wietrzenia) polimetalicznych złóż kruszców, bogatych w arsen i miedź. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych minerałów arsenowych, głównie arsenopirytu, w środowisku zasobnym w glin. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami arsenianowymi, takimi jak oliwenit, konichalcyt, skorodyt, farmakosyderyt i mansfieldyt. Towarzyszą mu również tlenki i wodorotlenki żelaza (goethyt) oraz siarczany (jarosyt, gips). ## Lokalizacje Najważniejszym i praktycznie jedynym źródłem dobrze wykształconych okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa - kopalnia La Profunda, Villaviciosa de Asturias w Asturii, w Hiszpanii. Występowanie w innych miejscach na świecie nie zostało dotychczas jednoznacznie potwierdzone.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy charakteryzują się intensywną, jednolitą, jasnoniebieską barwą oraz dobrze uformowanymi, kulistymi agregatami o wyraźnym połysku. Duże znaczenie ma również wielkość skupień oraz estetyczne umiejscowienie na kontrastującej matrycy skalnej. Okazy z widocznymi asocjacjami innych rzadkich minerałów, zwłaszcza krystalicznych, są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Wszystkie znaczące okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie: kopalni La Profunda w Asturii (Hiszpania). To sprawia, że jest to minerał bardzo pożądany przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce lub minerałach z konkretnych lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą, zwłaszcza gorącą, jest niewskazany, ponieważ jako minerał uwodniony może ulec zmianom. W razie absolutnej konieczności można użyć wody destylowanej, ale kontakt powinien być jak najkrótszy, a okaz należy natychmiast osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich środków chemicznych, kwasów i detergentów. Minerał jest miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy go podgrzewać ani używać myjek ultradźwiękowych, które mogłyby uszkodzić jego delikatną strukturę. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć otarć. Należy chronić go przed wilgocią, bezpośrednim światłem słonecznym i skrajnymi temperaturami. Stabilne warunki pokojowe są najbardziej odpowiednie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej