Bandylite

Wzór chemiczny: Cu²⁺B(OH)₄Cl

Bandylit to rzadki boran miedzi, znany z tworzenia charakterystycznych, kwadratowych kryształów o intensywnie niebieskiej barwie.

## Charakterystyka Bandylit jest uwodnionym boranem miedzi i chloru, który wyróżnia się w świecie minerałów swoją niezwykłą formą. Tworzy on cienkie, tabliczkowe kryształy o idealnie kwadratowym zarysie, które mogą osiągać rozmiar do jednego centymetra. Kryształy te są zazwyczaj ciemnoniebieskie, czasem z odcieniem zielonkawym, i często układają się w grupy lub narastają na innych minerałach, tworząc efektowne kompozycje. ## Właściwości fizyczne Kryształy bandylitu są miękkie i kruche. Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem na ścianach kryształów i nieco perłowym na płaszczyznach łupliwości. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość jest niższa niż typowa dla minerałów miedzi, co wynika z obecności lekkich grup boranowych i wody w jego strukturze. ## Barwy i odmiany Dominującą i jedyną znaną barwą bandylitu jest intensywny, głęboki niebieski, porównywalny do indygo. Czasem obserwuje się zielonkawy odcień, co może być związane z obecnością domieszek lub zmianami chemicznymi na powierzchni. Nie wyróżnia się odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1938 roku. Jego nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego inżyniera górnictwa, Marka Chance

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Barwa: Deep blue with greenish portions; cendre blue to Italian blue, becoming greener with atacamite inclusions; blue in transmitted light.
Połysk: Vitreous
Rysa: Pale blue
Gęstość: 2.81
Łupliwość: on {001}.
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną bandylitu jest jego unikalna forma krystaliczna - cienkie, kwadratowe tabliczki. Intensywnie niebieska barwa w połączeniu z tą formą jest niemal jednoznaczna. Dodatkową wskazówką jest jego niska twardość i doskonała łupliwość w jednym kierunku. ## Odróżnianie od podobnych Bandylit bywa mylony z innymi niebieskimi minerałami wtórnymi miedzi. Od linaritu i azurytu odróżnia go charakterystyczny kwadratowy kształt kryształów i niższa twardość. W przeciwieństwie do nich, bandylit jest też rozpuszczalny w wodzie. Od boleitu, który również tworzy regularne kryształy, odróżnia go tetragonalna, a nie regularna forma oraz znacznie prostszy skład chemiczny. ## Formy kryształów Bandylit krystalizuje w postaci cienkich, ostro zarysowanych, kwadratowych tabliczek. Kryształy rzadko występują pojedynczo, częściej tworzą przecinające się grupy, agregaty lub narastają na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Bandylit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż miedzi w klimacie suchym i pustynnym. Tworzy się w wyniku reakcji bogatych w miedź roztworów z minerałami zawierającymi bor, takimi jak uleksyt, w obecności jonów chlorkowych. Jest to proces wymagający bardzo specyficznych warunków chemicznych i klimatycznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej występuje w towarzystwie innych wtórnych minerałów miedzi i boru. Typowe minerały współwystępujące to atacamit, eriokalcit, uleksyt, a także gips i halit. ## Lokalizacje Lokalizacją typową i jednocześnie głównym źródłem najlepszych okazów bandylitu jest kopalnia La Compañía w dystrykcie Sierra Gorda, w regionie Antofagasta w Chile. Jest to jedyne miejsce na świecie, gdzie minerał ten występuje w ilościach i jakości mającej znaczenie kolekcjonerskie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane okazy bandylitu charakteryzują się ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o idealnie kwadratowym zarysie. Wysoko ceniony jest intensywny, głęboki niebieski kolor bez zielonkawych odcieni. Rozmiar kryształów jest kluczowy - okazy z tabliczkami przekraczającymi 5 mm są już uważane za wyjątkowe. Atrakcyjność zwiększa estetyczne rozmieszczenie kryształów na matrycy skalnej, zwłaszcza w towarzystwie kontrastujących minerałów, jak biały uleksyt. ## Popularne stanowiska Jedynym znaczącym źródłem kolekcjonerskich okazów bandylitu jest kopalnia La Compañía w Sierra Gorda w Chile. Okazy z tej lokalizacji są światowym standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Bandylit jest ekstremalnie wrażliwy na wodę i wilgoć. Nie wolno czyścić go wodą ani żadnymi płynami. Jedyną bezpieczną metodą jest użycie miękkiego, suchego pędzelka lub bardzo delikatnego strumienia sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, ponieważ minerał jest rozpuszczalny i ulegnie zniszczeniu. Należy go chronić przed wysoką temperaturą, która może spowodować utratę wody ze struktury i jego rozkład. Unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Ze względu na miękkość, jest bardzo podatny na zarysowania. ## Przechowywanie Okazy bandylitu muszą być przechowywane w suchych warunkach, najlepiej w szczelnych, zamykanych pudełkach (tzw. "perky box") lub gablotach z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Powinny być trzymane z dala od źródeł ciepła i bezpośredniego światła słonecznego.