Balićžunićite

Wzór chemiczny: Bi<sup>3+</sup><sub>2</sub>O(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>

Balićžunićite to niezwykle rzadki siarczan bizmutu, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku.

## Charakterystyka Balićžunićite jest tlenosiarczanem bizmutu, występującym w postaci niezwykle małych, bezbarwnych, tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy te tworzą wachlarzowate lub promieniste agregaty. Ze względu na swój rozmiar, cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia specjalistycznego sprzętu, takiego jak skaningowy mikroskop elektronowy (SEM). ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują perłowy połysk na powierzchniach łupliwości oraz szklisty na pozostałych ścianach. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone ze względu na niewielki rozmiar i rzadkość materiału, jednak gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 6.45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał jest bezbarwny. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Balićžunićite został odkryty w kopalni Schmiedestollen, w rejonie Wittichen w Schwarzwaldzie (Badenia-Wirtembergia, Niemcy). Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2009 roku (numer IMA2009-050). Nazwa honoruje profesora Tonči Balić-Žunića (ur. 1952), krystalografa z Uniwersytetu w Kopenhadze, za jego wkład w krystalochemię minerałów. ## Zastosowania Balićžunićite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako ekstremalnie rzadki minerał.

Właściwości

Połysk
Perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
6.45
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja balićžunićite jest możliwa praktycznie wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i spektroskopia chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie, w terenie lub w kolekcji, jest niemożliwy do odróżnienia od wielu innych wtórnych siarczanów bez specjalistycznego sprzętu. Charakterystyczne, choć trudne do zaobserwowania, są mikroskopijne, tabliczkowe kryształy w promienistych skupieniach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi siarczanami bizmutu, takimi jak pucherit czy schumacheryt, z którymi często współwystępuje. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie rombu lub listewek, wydłużone wzdłuż osi [100] i spłaszczone zgodnie z {010}. Kryształy te łączą się w wachlarzowate, promieniste lub nieregularne agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Balićžunićite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających bizmut. W lokalizacji typowej (kopalnia Schmiedestollen) powstał w wyniku wietrzenia bizmutu rodzimego w obecności siarczków, które dostarczyły jonów siarczanowych. Tworzy się w pustkach i szczelinach w skale kwarcowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z bizmutem rodzimym, bizmutytem, bismutytem, pucheritem, schumacherytem, namibitem, beyerytem, atelestytem i kwarcem. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją występowania balićžunićite na świecie jest jego miejsce odkrycia: kopalnia Schmiedestollen, Wittichen, Schenkenzell, Schwarzwald, Niemcy.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o jakości okazu decyduje przede wszystkim bogactwo i dobre wykształcenie mikroskopijnych kryształów w polu widzenia. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, ostrymi, promienistymi agregatami balićžunićite, najlepiej w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami bizmutu. Kontrast z otaczającą skałą (matrycą) również podnosi wartość estetyczną. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Niemczech. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie ograniczony i bardzo poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i okazach typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną delikatność i niewielki rozmiar kryształów, mechaniczne czyszczenie jest niewskazane i może prowadzić do zniszczenia okazu. Wszelkie próby czyszczenia powinny być podejmowane wyłącznie przez specjalistów pod mikroskopem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, ultradźwiękami, wibracjami oraz nagłymi zmianami temperatury. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy balićžunićite powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wstrząsami i wilgocią. Należy unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej