Badakhshanite-(Y)

Wzór chemiczny: Y<sub>2</sub>Mn<sup>2+</sup><sub>4</sub>Al(Si<sub>2</sub>B<sub>7</sub>BeO<sub>24</sub>)

Badakhshanit-(Y) to rzadki minerał z grupy kanonaitu-welinitu, wyróżniający się złożonym składem chemicznym zawierającym itr, beryl i bor.

## Charakterystyka Badakhshanit-(Y) jest bardzo rzadkim minerałem o złożonej strukturze i składzie chemicznym, należącym do grupy kanonaitu-welinitu. Tworzy niewielkie, ziarniste agregaty lub pojedyncze, słabo wykształcone kryształy, zazwyczaj o wielkości nieprzekraczającej 1 mm. Jego wygląd jest niepozorny, a identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 6 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przeświecający. Gęstość obliczona wynosi 4.15 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Obserwowane okazy mają barwę od jasnobrązowej do czerwonawobrązowej. Ze względu na ekstremalną rzadkość, nie wyróżniono żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia w prowincji Badachszan w Tadżykistanie. Człon -(Y) w nazwie wskazuje na dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego składzie - itr. Został oficjalnie zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2016 roku (numer IMA 2016-088).

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Vitreous
Rysa
Light brown
Gęstość
4.15
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Prawidłowa identyfikacja badakhshanitu-(Y) jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia elektronowa (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. W warunkach polowych i w typowej kolekcji jest nierozpoznawalny. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi minerałami z grupy kanonaitu-welinitu, takimi jak welinit czy manganwelinit, od których odróżnia go dominacja itru w składzie. Wizualnie jest nie do odróżnienia od wielu innych brązowych, ziarnistych minerałów występujących w podobnym środowisku. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy anhedralne (niewykształcone) do subhedralnych (słabo wykształcone) ziarna, które występują w formie skupień lub jako pojedyncze inkluzje w innych minerałach, głównie w kwarcu.

Środowisko występowania

## Geneza Badakhshanit-(Y) powstaje w warunkach hydrotermalnych, w żyłach przecinających skały metamorficzne. Jego krystalizacja jest związana z obecnością fluidów bogatych w pierwiastki takie jak itr, beryl, bor i mangan. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (kopalnia Darai-Pioz) współwystępuje z kwarcem, mikroklinem, egirynem, polylitionitem, leucophanem, reedmergneritem i pekovitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tego minerału na świecie jest jego lokalizacja typowa - lodowiec Darai-Pioz w Górach Ałajskich, w Tadżykistanie. Jest to słynne stanowisko mineralogiczne, znane z występowania wielu rzadkich minerałów.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu badakhshanitu-(Y) jest determinowana głównie przez jego naukową wartość i potwierdzoną tożsamość. Wartość kolekcjonerska jest drugorzędna. Najcenniejsze są okazy, w których ziarna minerału są jak największe, wyraźnie widoczne i dobrze udokumentowane analitycznie. Obecność minerałów towarzyszących z typowej lokalizacji może podnieść atrakcyjność okazu dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lodowiec Darai-Pioz w Tadżykistanie. Okazy z tego miejsca są niezwykle trudne do zdobycia i trafiają na rynek bardzo rzadko, głównie poprzez wyspecjalizowanych dealerów lub instytucje naukowe.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary okazów, mechaniczne czyszczenie jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia luźnych pyłów. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, kwasów, a także ultradźwięków. Minerał powinien być chroniony przed wysoką temperaturą i nagłymi jej zmianami. Ze względu na brak danych o jego stabilności, należy zakładać, że jest wrażliwy na czynniki zewnętrzne. ## Przechowywanie Okazy badakhshanitu-(Y) są zazwyczaj mikroskopijne i przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount" lub zatopione w żywicy. Należy je trzymać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej