Avogadrite

Wzór chemiczny: KBF<sub>4</sub>

Awogadryt to rzadki halogenek potasu i boru, występujący w formie niewielkich kryształów jako produkt sublimacji wulkanicznej.

## Charakterystyka Awogadryt jest minerałem z grupy halogenków, tworzącym niewielkie, dobrze wykształcone kryształy. Zazwyczaj występuje w postaci krótkich, pryzmatycznych lub tabliczkowych form, często o zarysie pseudo-oktaedrycznym. Tworzy także drobne naloty i skorupy. Jest bezbarwny lub biały, rzadziej przybiera odcienie żółtawe lub czerwonawego, co jest efektem domieszek. Jego kruchość i niewielkie rozmiary sprawiają, że jest to minerał interesujący głównie z naukowego i kolekcjonerskiego punktu widzenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5. Charakteryzuje się połyskiem szklistym, niekiedy lekko tłustym. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość to około 2.62 g/cm³. Jedną z kluczowych i diagnostycznych właściwości awogadrytu jest jego rozpuszczalność w wodzie. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykane są okazy bezbarwne i białe. Zabarwienie żółtawe lub czerwonawego jest zjawiskiem rzadkim i wiąże się z obecnością zanieczyszczeń w strukturze krystalicznej. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Awogadryt został opisany po raz pierwszy w 1926 roku przez włoskiego mineraloga Ferruccio Zamboniniego. Nazwa minerału honoruje Amedeo Avogadro (1776–1856), wybitnego włoskiego fizyka i chemika, znanego z prawa Avogadra. Miejscem typowym, z którego pochodził materiał do pierwszego opisu, jest wulkan Wezuwiusz we Włoszech. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów oraz rozpuszczalność w wodzie, awogadryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i regionalnych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.62
Łupliwość
Good on {001}, {011}, and {010}
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną awogadrytu jest jego środowisko występowania - jest to produkt wysokotemperaturowych ekshalacji wulkanicznych (fumaroli). Jego rozpuszczalność w wodzie jest charakterystyczna i łatwa do sprawdzenia na niewielkim fragmencie. Inne pomocne cechy to niska twardość, szklisty połysk oraz typowe formy krystaliczne. ## Odróżnianie od podobnych Awogadryt może być mylony z innymi bezbarwnymi lub białymi sublimatami wulkanicznymi, takimi jak sassolit czy ferruccyt. Od sassolitu różni się formą kryształów (rombowe u awogadrytu, trójskośne u sassolitu) i nieco innym połyskiem. Od ferruccytu, który jest tetragonalny, odróżniają go szczegóły morfologii kryształów. Pewne rozróżnienie często wymaga zaawansowanych metod badawczych. ## Formy kryształów Kryształy awogadrytu są zazwyczaj niewielkie, o pokroju tabliczkowym lub krótkopryzmatycznym. Często wykazują kombinację ścian, która nadaje im wygląd pseudo-oktaedrów. Występuje w formie pojedynczych, narosłych kryształów lub tworzy cienkie skorupy i naloty na skałach wulkanicznych.

Środowisko występowania

## Geneza Awogadryt jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w procesie sublimacji, czyli bezpośredniej krystalizacji z gorących gazów (ekshalacji) wulkanicznych w obrębie fumaroli. Krystalizuje w stosunkowo wysokich temperaturach, często przekraczających 400°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi produktami sublimacji wulkanicznej. Do jego najczęstszych asocjacji należą sassolit, ferruccyt oraz malladryt. ## Lokalizacje Do najważniejszych i klasycznych lokalizacji awogadrytu na świecie należą: - Wezuwiusz, Kampania, Włochy - stanowisko typowe minerału. - Wulkan Vulcano, Wyspy Liparyjskie, Włochy. - Wulkan Tołbaczyk, Półwysep Kamczatka, Rosja.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości O wartości kolekcjonerskiej okazu awogadrytu decyduje przede wszystkim jakość i wielkość wykształconych kryształów. Najbardziej cenione są okazy z ostrymi, przezroczystymi kryształami o wyraźnej formie pseudo-oktaedrycznej. Duże znaczenie ma również bogactwo okazu - obfite naloty lub grupy kryształów są wyżej oceniane niż pojedyncze, małe kryształki. Atrakcyjność podnosi także obecność rzadkich minerałów towarzyszących na tej samej matrycy skalnej. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są klasyczne okazy z Wezuwiusza we Włoszech oraz z wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z tych lokalizacji jest uważany za wzorcowy dla tego gatunku mineralogicznego.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów awogadrytu **nie wolno czyścić przy użyciu wody ani żadnych innych płynów**, ponieważ minerał jest w niej rozpuszczalny. Do usuwania kurzu i drobnych zanieczyszczeń należy używać wyłącznie suchej, miękkiej szczoteczki, pędzelka lub ostrożnie skierowanego strumienia sprężonego powietrza. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, które mogą prowadzić do uszkodzenia lub całkowitego rozpuszczenia okazu. Minerał jest miękki i kruchy, dlatego jest podatny na uszkodzenia mechaniczne, zarysowania i ukruszenia. Należy chronić go przed gwałtownymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie awogadrytu w suchym miejscu, najlepiej w szczelnie zamykanym pojemniku (np. typu "membrane box" lub w pudełku z uszczelką) wraz ze środkiem pochłaniającym wilgoć, takim jak żel krzemionkowy (silikażel). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętej gablocie, z dala od źródeł wilgoci.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej