Austynit
Wzór chemiczny: CaZn<sup>2+</sup>As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>(OH)
Austynit to rzadki minerał arsenu, wapnia i cynku, tworzący zazwyczaj drobne, żółte lub zielonkawe kryształy, często występujący w strefach utleniania złóż cynku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5
- Połysk
- Vitreous to adamantine
- Rysa
- White
- Gęstość
- 4.6-4.8
- Łupliwość
- Good on {110}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Austynit można rozpoznać po jego charakterystycznym pokroju kryształów (igiełkowe, tabliczkowe), barwie (żółta, zielonkawa, bezbarwna) oraz miejscu występowania w strefach utleniania złóż cynku. Pomocne w identyfikacji są również jego właściwości fizyczne, takie jak twardość i połysk. ## Odróżnianie od podobnych Austynit może być mylony z innymi minerałami z grupy adaminu, takimi jak adamin (Zn₂AsO₄OH) czy olivenit (Cu₂AsO₄OH). Od adaminu odróżnia go obecność wapnia, a od olivenitu - brak miedzi jako głównego składnika. Różnice w barwie i środowisku występowania mogą być pomocne w rozróżnianiu. ## Formy kryształów Austynit tworzy zazwyczaj drobne kryształy o pokroju igiełkowym, tabliczkowym lub słupkowym. Często występują w formie promienistych skupień, naskorupień lub drobnych druz. Agregaty bywają zbite lub włókniste.
Środowisko występowania
## Geneza Austynit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż cynku i arsenu. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów hydrotermalnych z pierwotnymi minerałami cynku i arsenu, w warunkach bogatych w wapń. ## Asocjacje mineralne Austynit często współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi strefy utleniania, takimi jak adamin, smithsonit, hemimorfit, limonit, malachit, azuryt oraz z minerałami arsenu, takimi jak mimetit. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska austynitu to kopalnia Gold Hill w hrabstwie Tooele, Utah, USA (miejsce odkrycia), Tsumeb w Namibii, Mapimi w Durango w Meksyku oraz Lavrion w Grecji. Występuje również w mniejszych ilościach w innych lokalizacjach na świecie, gdzie występują złoża cynku i arsenu.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy austynitu to te, które charakteryzują się dobrze wykształconymi, wyraźnymi kryształami, intensywną i jednolitą barwą (zwłaszcza żółtą lub zieloną) oraz brakiem uszkodzeń. Duże skupienia promienistych kryształów są również bardzo poszukiwane. Przezroczystość i połysk kryształów wpływają na atrakcyjność okazu. ## Ceny rynkowe Ceny austynitu są zróżnicowane i zależą od jakości, wielkości i rzadkości okazu. Drobne okazy z mniej znanych lokalizacji mogą kosztować od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Wyjątkowe okazy z dobrze wykształconymi kryształami, pochodzące z renomowanych stanowisk, mogą osiągać ceny od kilkuset do kilku tysięcy złotych. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane okazy austynitu pochodzą z kopalni Gold Hill w Utah, USA oraz z Tsumeb w Namibii. Okazy z Mapimi w Meksyku również cieszą się dużym uznaniem wśród kolekcjonerów ze względu na ich estetykę i często intensywne barwy.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Austynit jest minerałem stosunkowo miękkim, dlatego należy go czyścić delikatnie. Najlepiej używać miękkiej szczoteczki i letniej wody. Można również zastosować wodę destylowaną, aby uniknąć osadów z twardej wody. ## Czego unikać Należy unikać stosowania silnych środków chemicznych, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Austynit jest wrażliwy na kwasy. Długotrwała ekspozycja na bezpośrednie światło słoneczne może spowodować blaknięcie barwy. Należy również chronić minerał przed nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Austynit najlepiej przechowywać w zamkniętych gablotach lub pudełkach, z dala od kurzu i wilgoci. Ze względu na jego kruchość, należy unikać uderzeń i upadków. Idealne jest przechowywanie w miejscu o stałej temperaturze i wilgotności.