Aurostibite

Wzór chemiczny: AuSb₂

Aurostibit to rzadki antymonek złota, występujący w postaci drobnych, metalicznych ziaren, spotykany w żyłach hydrotermalnych bogatych w złoto i antymon.

## Charakterystyka Aurostibit jest rzadkim minerałem z grupy antymonków, chemicznie będącym antymonkiem złota. Zazwyczaj tworzy niewielkie, izometryczne ziarna lub masywne skupienia o metalicznym wyglądzie, często zrośnięte z rodzimym złotem lub minerałami antymonu. Rzadko obserwuje się go w formie wykształconych kryształów, które, jeśli występują, przyjmują formy sześcianów lub ośmiościanów, osiągając rozmiary do kilku milimetrów. Jego powierzchnia jest zwykle gładka, o silnym metalicznym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 3 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo miękkim. Ma dużą gęstość, około 9,91 g/cm³, wynikającą z obecności złota w jego strukturze. Jest nieprzezroczysty i kruchy. Połysk jest silnie metaliczny, a przełam nierówny. Nie wykazuje łupliwości. ## Barwy i odmiany Jego barwa jest zazwyczaj cynowobiała do szarej, często z różowawym lub żółtawym odcieniem na świeżych powierzchniach. W wyniku utleniania może pokrywać się żółtym nalotem tlenków antymonu lub drobnymi wrostkami złota, co jest efektem jego rozkładu. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa aurostibit nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - łacińskich słów *aurum* (złoto) i *stibium* (antymon). Minerał został po raz pierwszy opisany w 1952 roku na podstawie próbek z kopalni Giant Yellowknife w Terytoriach Północno-Zachodnich w Kanadzie. Jego odkrywcami byli A.R. Graham i S. Kaiman. ## Zastosowania Aurostibit nie ma bezpośredniego zastosowania przemysłowego. Stanowi jednak podrzędne źródło złota w niektórych złożach. Dla mineralogów i kolekcjonerów jest cennym i poszukiwanym okazem ze względu na swoją rzadkość i specyficzny skład chemiczny.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Barwa
White
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
9.98
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami diagnostycznymi aurostibitu są jego wysoka gęstość, metaliczny połysk, cynowobiała barwa z różowawym odcieniem oraz kruchość. Charakterystyczne jest jego współwystępowanie z rodzimym złotem i minerałami antymonu. Często ulega rozkładowi, pozostawiając po sobie mieszaninę tlenków antymonu i złota. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi metalicznymi minerałami, takimi jak antymon rodzimy, arsenopiryt czy galena. Od antymonu odróżnia go wyższa gęstość i często różowawy odcień. Od arsenopirytu różni się brakiem charakterystycznego czosnkowego zapachu przy uderzeniu. Galena ma doskonałą łupliwość sześcienną, której aurostibit nie posiada. ## Formy kryształów Aurostibit krystalizuje w układzie regularnym. Najczęściej występuje w postaci nieregularnych ziaren i skupień masowych. Rzadko tworzy małe, wykształcone kryształy o pokroju sześciennym lub ośmiościennym, zwykle o wielkości nieprzekraczającej kilku milimetrów.

Środowisko występowania

## Geneza Aurostibit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w warunkach niskich i średnich temperatur w żyłach kruszcowych bogatych w złoto i antymon. Tworzy się w wyniku bezpośredniej krystalizacji z roztworów hydrotermalnych lub w procesach metasomatycznych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z rodzimym złotem, antymonem rodzimym, pirytem, arsenopirytem, chalkopirytem, sfalerytem, galeną, kwarcem oraz różnymi minerałami z grupy siarkosoli. Często tworzy zrosty z innymi minerałami złota i antymonu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska aurostibitu na świecie to kopalnia Giant Yellowknife i Consolidated Discovery w Terytoriach Północno-Zachodnich (Kanada), skąd pochodzi materiał typowy. Znany jest również z Kostajnicy w Bośni i Hercegowinie, złoża Glava w Szwecji, kopalni Trixie w Utah (USA) oraz z niektórych złóż w Australii (Victoria) i na Słowacji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z widocznymi, dobrze wykształconymi kryształami aurostibitu, co jest niezwykle rzadkie. Wysoko oceniane są również bogate skupienia tego minerału, wyraźnie odcinające się od skały macierzystej, a zwłaszcza te, które tworzą widoczne zrosty z rodzimym złotem. Czystość okazu i brak śladów utleniania znacząco podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych okazów uważa się historyczne lokalizacje w Kanadzie, szczególnie w rejonie Yellowknife. Okazy z tych stanowisk, choć trudno dostępne, są wzorcem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy aurostibitu należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego kruchość i miękkość, należy unikać myjek ultradźwiękowych oraz silnego tarcia. Stosowanie wody jest niewskazane, ponieważ może przyspieszać procesy utleniania. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą reagować ze składnikami minerału. Aurostibit jest wrażliwy na utlenianie, dlatego powinien być chroniony przed wilgocią i długotrwałą ekspozycją na powietrze. Nie należy go podgrzewać. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchych warunkach, najlepiej w szczelnie zamykanych pudełkach kolekcjonerskich lub klaserach z pochłaniaczem wilgoci. Aby uniknąć zarysowań, należy go przechowywać oddzielnie od twardszych minerałów.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej