Auropolybasite

Wzór chemiczny: [Ag<sup>1+</sup><sub>9</sub>Au<sup>1+</sup>S<sup>2-</sup><sub>4</sub>][Ag<sup>1+</sup><sub>6</sub>Sb<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>7</sub>]

Auropolybasyt to rzadki siarkosól srebra, złota i antymonu, tworzący tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Auropolybasyt jest złożonym siarkosolem z grupy pearceitu-polybasytu, zawierającym srebro, złoto i antymon. Występuje w postaci sześciobocznych, tabliczkowych kryształów, często tworzących wachlarzowate lub rozetowe agregaty. Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, rzadko przekraczają kilka milimetrów. Minerał jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę z metalicznym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Auropolybasyt charakteryzuje się twardością około 3 w skali Mohsa. Jego połysk jest metaliczny, a rysa czarna. Jest minerałem kruchym, o nierównym przełamie. Gęstość obliczona wynosi około 6.45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest czarny, czasami z czerwonawymi wewnętrznymi refleksami widocznymi w bardzo cienkich odłamkach pod silnym światłem. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Auropolybasyt został po raz pierwszy opisany w 2005 roku przez E.A.J. Burke, C.J. Stanleya, A.C. Robertsa, P.C. Piilonena, M.A. Coopera, L. Horvátha, A. Pring, F.C. Hawthorne'a i J.D. Grice'a. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - jest to złoto-dominujący (łac. *aurum* - złoto) analog polybasytu, z którym tworzy serię. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, auropolybasyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
6.45
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja auropolybasytu bez zaawansowanych metod analitycznych jest praktycznie niemożliwa. Wstępne rozpoznanie opiera się na charakterystycznym pokroju sześciobocznych, tabliczkowych kryształów, czarnej barwie, metalicznym połysku i współwystępowaniu z innymi minerałami złota i srebra w żyłach hydrotermalnych. Pewne oznaczenie wymaga analizy chemicznej (np. EDS) w celu potwierdzenia obecności złota jako dominującego pierwiastka nad miedzią. ## Odróżnianie od podobnych Auropolybasyt jest wizualnie nieodróżnialny od innych minerałów z jego grupy, zwłaszcza od polybasytu i pearceitu. Polybasyt ma bardzo podobny pokrój i właściwości, ale antymon dominuje w nim nad arsenem, a srebro nad złotem. Pearceit jest arsenowym analogiem polybasytu. Odróżnienie tych minerałów wymaga specjalistycznej aparatury badawczej. ## Formy kryształów Kryształy są cienkie, tabliczkowe, o sześciobocznym zarysie. Często tworzą wachlarzowate, rozetowe lub nieregularne skupienia. Występują również jako pojedyncze, izolowane kryształy narosłe na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Auropolybasyt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskotemperaturowych żyłach kruszcowych bogatych w metale szlachetne (złoto i srebro) oraz siarkosole. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarczkami i siarkosolami. W lokalizacji typowej (kopalnia Krásná Hora, Czechy) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, kalcytu, pirytu, chalkopirytu, sfalerytu, galeny, tetraedrytu, bournonitu, polybasytu, pyrargirytu i złota rodzimego. ## Lokalizacje Potwierdzone wystąpienia auropolybasytu są ekstremalnie rzadkie. Lokalizacja typowa to żyła Staročeská w kopalni Krásná Hora-Milešov w środkowych Czechach. Inne udokumentowane stanowisko to kopalnia Comstock w dystrykcie Virginia City w Nevadzie, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu auropolybasytu zależy przede wszystkim od obecności dobrze wykształconych, ostrych kryształów o wyraźnym sześciobocznym zarysie. Wyjątkowo cenione są okazy, gdzie kryształy tworzą estetyczne, rozetowe lub wachlarzowate agregaty. Kontrast z jasną skałą macierzystą (np. z kwarcem) znacznie podnosi atrakcyjność wizualną. Ze względu na mikroskopijny charakter większości okazów, kluczowa jest ich wielkość - każdy kryształ przekraczający 1-2 mm jest uważany za wyjątkowy. ## Popularne stanowiska Jedynymi źródłami okazów dostępnych na rynku kolekcjonerskim są dwie znane lokalizacje: kopalnia Krásná Hora w Czechach oraz historyczne znaleziska z kopalni Comstock w Nevadzie, USA. Okazy z obu tych miejsc są niezwykle rzadkie i poszukiwane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych i typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy auropolybasytu są niezwykle delikatne i rzadkie. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwiękowych myjek, środków chemicznych (kwasów, zasad, rozpuszczalników), wysokiej temperatury oraz nagłych zmian temperatury. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Długotrwała ekspozycja na wilgoć może prowadzić do powolnego utleniania. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętym, wyściełanym pudełku klaserowym, aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i zmianami wilgotności. Ze względu na mały rozmiar kryształów, idealnym rozwiązaniem jest przechowywanie w pudełkach typu "micromount".

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej