Aurivilliusite

Wzór chemiczny: Hg<sup>1+</sup>Hg<sup>2+</sup>OI<sup>1-</sup>

Aurivilliusyt to ekstremalnie rzadki tlenohalogenek rtęci i jodu, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o intensywnie czerwonej barwie.

## Charakterystyka Aurivilliusyt jest tlenohalogenkiem rtęci i jodu, występującym w postaci niezwykle małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.3 mm długości. Zazwyczaj tworzy niewielkie skupienia lub pojedyncze, rozproszone kryształy na skale macierzystej. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, czerwona do czerwono-pomarańczowej barwa i diamentowy połysk. ## Właściwości fizyczne Kryształy są bardzo kruche i miękkie. Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, wiele właściwości fizycznych, jak twardość czy gęstość, nie zostało precyzyjnie zmierzonych i są one jedynie szacowane. Połysk jest opisywany jako diamentowy do submetalicznego. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w charakterystycznej, jaskrawej gamie barw od czerwonej, przez czerwonopomarańczową do pomarańczowej. Nie wyróżnia się żadnych odmian. ## Historia i nazwa Aurivilliusyt został odkryty w kopalni Clear Creek w hrabstwie San Benito w Kalifornii, USA. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2000 roku. Nazwa honoruje szwedzką chemiczkę i krystalografkę Karin Aurivillius (1920–1982) za jej pionierskie badania nad tlenohalogenkami rtęci.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Adamantine
Rysa
Orange
Gęstość
8.25
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Aurivilliusyt jest rozpoznawany na podstawie swojego unikalnego wyglądu: mikroskopijnych, tabliczkowych kryształów o jaskrawej, czerwonej barwie i diamentowym połysku, występujących w specyficznym środowisku geologicznym. Ze względu na rozmiar, ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czerwonymi minerałami wtórnymi rtęci, takimi jak cynober (cinnabar) czy eglestonit. Cynober ma jednak zazwyczaj bardziej ziarnistą lub masywną formę i niższą intensywność połysku. Eglestonit tworzy kryształy w innym układzie (regularnym) i ma inny odcień. Odróżnienie od innych mikroskopijnych tlenohalogenków rtęci (np. terlinguaite, poyarkovite) jest niemożliwe bez analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często o sześciobocznym zarysie. Występują jako pojedyncze, izolowane kryształy lub niewielkie, luźne agregaty na powierzchni skały.

Środowisko występowania

## Geneza Aurivilliusyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż rtęci. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów rtęci, takich jak rtęć rodzima czy cynober, w obecności roztworów bogatych w jod. Występuje w pustkach i szczelinach w skałach krzemionkowo-węglanowych. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (kopalnia Clear Creek) współwystępuje z rtęcią rodzimą, edgardem, eglestonitem, cynobrem, kalcytem, kwarcem i magnezytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania aurivilliusytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Clear Creek w New Idria District, w hrabstwie San Benito w Kalifornii, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu aurivilliusytu jest determinowana przez wielkość i ostrość kryształów, ich liczbę oraz intensywność i czystość czerwonej barwy. Najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnie widocznymi kryształami, kontrastującymi z matrycą skalną. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy, nawet mikroskopijny okaz z potwierdzoną tożsamością jest cenny dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich lub systematycznych. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów to historyczne znaleziska z kopalni Clear Creek w Kalifornii, która jest obecnie zamknięta i niedostępna. Sprawia to, że nowe okazy nie trafiają na rynek, a te dostępne pochodzą wyłącznie ze starych kolekcji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną kruchość, niewielkie rozmiary kryształów i rozpuszczalność w kwasach, czyszczenie mechaniczne lub chemiczne jest absolutnie niewskazane. Okazy należy pozostawić w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest bardzo kruchy, więc należy unikać jakichkolwiek wstrząsów, tarcia czy dotyku. Jako minerał rtęci, jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. ## Przechowywanie Okazy aurivilliusytu powinny być przechowywane wyłącznie w zamkniętych, stabilnych pojemnikach (np. typu "perky box"), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy je trzymać w suchym miejscu, z dala od źródeł wibracji i bezpośredniego światła słonecznego. Zawsze myj ręce po kontakcie z okazem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej