Attikaite

Wzór chemiczny: Ca₃Cu₂+₂Al₂(As₅+O₄)₄(OH)₄·₂H₂O

Attikait to bardzo rzadki, uwodniony arsenian wapnia, miedzi i glinu, tworzący charakterystyczne, błękitne, kuliste agregaty.

## Charakterystyka Attikait jest minerałem z gromady arsenianów, cechującym się intensywną, niebieską barwą. Występuje w postaci niewielkich, kulistych lub półkulistych agregatów o promienistej wewnętrznej budowie. Poszczególne kryształy tworzące te agregaty są niezwykle małe, igiełkowe lub listewkowe, co nadaje powierzchni skupień delikatny, jedwabisty połysk. Ze względu na swoją rzadkość i atrakcyjny wygląd, jest cenionym minerałem kolekcjonerskim. ## Właściwości fizyczne Kryształy attikaitu są zbyt małe, aby zbadać ich właściwości indywidualnie. Agregaty są stosunkowo miękkie, o twardości około 2-2.5 w skali Mohsa. Połysk skupień jest jedwabisty do matowego. Minerał jest nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Attikait występuje w charakterystycznym, jasnoniebieskim lub błękitnym kolorze. Nie wyróżniono jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od regionu Attyka w Grecji, gdzie znajduje się jego lokalizacja typowa - starożytne kopalnie Lauríon (Lavrion). Został on zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2006 roku (numer IMA2006-039). Opisany został przez zespół mineralogów: N. V. Chukanov, I. V. Pekov, D. A. Varlamov, D. I. Belakovskiy, P. Y. M. Rowe, R. S. W. Braithwaite i A. K. Krivovichev. ## Zastosowania Attikait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego jedyne znaczenie jest naukowe oraz kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-2.5
Połysk: Jedwabisty
Rysa: Jasnoniebieska
Gęstość: 3.16
Łupliwość: Brak
Przełam: Nierówny
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi attikaitu są jego unikalna forma występowania w postaci błękitnych, kulistych agregatów o promienistej budowie wewnętrznej oraz jedwabisty połysk. Występowanie w strefach utleniania złóż polimetalicznych, zwłaszcza w asocjacji z innymi arsenianami, jest silną wskazówką diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Attikait bywa mylony z innymi niebieskimi minerałami wtórnymi. Od chalkantytu odróżnia go brak rozpuszczalności w wodzie. Od aurichalcytu odróżnia go brak reakcji z kwasem solnym. Od niebieskiej odmiany smithsonitu (hemimorfitu) jest zazwyczaj bardziej miękki i ma inną strukturę agregatów (promieniste kule zamiast skorup czy skupień nerkowatych). Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS). ## Formy kryształów Minerał ten tworzy kuliste lub półkuliste agregaty, osiągające do kilku milimetrów średnicy. Zbudowane są one z bardzo drobnych, igiełkowych lub listewkowych kryształów ułożonych promieniście od wspólnego centrum.

Środowisko występowania

## Geneza Attikait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) kruszcowych złóż polimetalicznych, bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów zawierających jony arsenianowe z minerałami miedzi, glinu i wapnia, w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. Najczęściej występuje w pustkach i szczelinach skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi, takimi jak olivenit, konichalcyt, azuryt, malachit, gips, aragonit, goethyt, a także z innymi arsenianami, np. z grupy miksitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania attikaitu są historyczne kopalnie w dystrykcie Lauríon (Lavrion) w regionie Attyka, w Grecji. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy attikaitu to te, które posiadają dobrze wykształcone, kuliste agregaty o intensywnie niebieskiej barwie, kontrastujące z matrycą skalną. Ważny jest rozmiar i liczba kulistych skupień na okazie, a także brak uszkodzeń mechanicznych. Okazy z dobrze zdefiniowaną promienistą strukturą wewnętrzną są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich attikaitu są kopalnie w rejonie Lauríon w Grecji. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle rzadki i wysoko ceniony na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy attikaitu należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego miękkość i potencjalną reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą, a zwłaszcza z chemikaliami. Jeśli konieczne jest użycie płynu, można bardzo delikatnie przetrzeć powierzchnię wacikiem minimalnie zwilżonym alkoholem izopropylowym, dbając, by płyn nie wniknął w strukturę agregatu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich kwasów i detergentów, które mogą chemicznie zniszczyć minerał. Attikait jest miękki i kruchy, dlatego jest bardzo podatny na uszkodzenia mechaniczne, zarysowania i ukruszenia. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym, które mogą spowodować jego odwodnienie i zmianę barwy. ## Przechowywanie Okazy attikaitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach klaserowych, aby uniknąć kontaktu z twardszymi minerałami. Powinny być trzymane w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci, kurzu i źródeł ciepła.