Aspidolite
Wzór chemiczny: NaMg₃(Si₃Al)O₁₀(OH)₂
Aspidolit to rzadki minerał z grupy mik, będący sodowym odpowiednikiem flogopitu, tworzący niewielkie, blaszkowate kryształy o brązowawym zabarwieniu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2-3
- Barwa
- Light brown, white, greenish red
- Połysk
- Vitreous to Pearly
- Rysa
- White
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- (001)
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną aspidolitu jest jego charakterystyczny dla mik, blaszkowaty wygląd i doskonała jednokierunkowa podzielność, pozwalająca na oddzielanie cienkich, elastycznych blaszek. Identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych (np. EDS, XRD) w celu odróżnienia go od innych, znacznie pospolitszych mik sodowych i magnezowych, jak flogopit czy paragonit. ## Odróżnianie od podobnych Aspidolit jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od flogopitu, z którym tworzy szereg. Flogopit jest jednak minerałem potasowym, a aspidolit sodowym. Można go również pomylić z innymi brązowymi lub zielonkawymi mikami, takimi jak biotyt czy muskowit. Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. ## Formy kryształów Kryształy są tabliczkowe, o zarysie sześciobocznym (pseudoheksagonalnym). Najczęściej występuje w postaci drobnych łusek, blaszek oraz promienistych lub rozetowych skupień.
Środowisko występowania
## Geneza Aspidolit jest minerałem skał metamorficznych. Powstaje w warunkach metamorfizmu facji amfibolitowej i eklogitowej, w skałach bogatych w magnez i sód, a ubogich w potas. Typowo występuje w marmurach, skałach wapienno-krzemianowych oraz w serpentynitach. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak: dolomit, kalcyt, diopsyd, tremolit, forsteryt, flogopit, tytanit, klinochlor, a także granaty (pirop, grossular). ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk na świecie należą: okolice Zillertal w Tyrolu (Austria), gdzie został odkryty; region Val Malenco we Włoszech; liczne lokalizacje w Norwegii (np. Snarum); a także pojedyncze wystąpienia w Rosji (Ural), USA (stany Nowy Jork i Kalifornia) oraz w Chinach.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o pseudoheksagonalnym zarysie, tworzące estetyczne rozety lub grupy. Ważna jest również asocjacja z innymi, kontrastującymi minerałami, np. białym marmurem. Ze względu na rzadkość, nawet niewielkie, ale dobrze zdefiniowane kryształy są wartościowe. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych okazów uważa się lokalizacje w Alpach, szczególnie Zillertal w Austrii oraz Val Malenco we Włoszech. Okazy z tych miejsc są historycznie najważniejsze i stanowią wzorzec dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy aspidolitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza. Unikać należy mycia w wodzie, która może wnikać między blaszki i osłabiać strukturę agregatu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami. Minerał jest miękki i podatny na zarysowania oraz uszkodzenia mechaniczne (kruszenie, zginanie blaszek). Nie należy poddawać go ultradźwiękom ani czyszczeniu parowemu. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy aspidolitu najlepiej przechowywać w zamkniętych pudełkach klaserowych, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na swoją kruchość, nie powinien być przechowywany w kontakcie z twardszymi minerałami.