Ashoverite

Wzór chemiczny: Zn<sup>2+</sup>(OH)<sub>2</sub>

Ashoveryt to rzadki polimorf wodorotlenku cynku, tworzący bezbarwne lub białe, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku.

## Charakterystyka Ashoveryt jest jedną z pięciu polimorficznych odmian wodorotlenku cynku (Zn(OH)₂). Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub płytkowych kryształów, osiągających rozmiary do 2 mm, które często układają się w rozetowe lub wachlarzowate agregaty. Jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku utleniania siarczków cynku, głównie sfalerytu. Kryształy są zazwyczaj bezbarwne do białych, rzadziej z bladozielonym lub niebieskawym odcieniem. Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jest przede wszystkim obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Właściwości fizyczne Kryształy ashoverytu wykazują doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co w połączeniu z ich niewielką twardością (około 3 w skali Mohsa) czyni je bardzo kruchymi i delikatnymi. Połysk na powierzchniach łupliwości jest wyraźnie perłowy, podczas gdy na innych ścianach może być szklisty. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Ashoveryt jest najczęściej bezbarwny lub biały. Sporadycznie spotykane są okazy o bladoniebieskim lub bladozielonym zabarwieniu, prawdopodobnie spowodowanym domieszkami miedzi. Nie wyróżnia się żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Milldam, w miejscowości Ashover w hrabstwie Derbyshire w Anglii. Jego nazwa, zatwierdzona w 1988 roku, pochodzi bezpośrednio od lokalizacji typowej. Opisali go A. M. Clark, E. E. Fejer, G. C. Jones i D. R. C. Kempe. Ashoveryt jest tetragonalną odmianą wodorotlenku cynku, co odróżnia go od jego pozostałych polimorfów: sweetitu, wülfingitu, spertiniitu i zinkitu (choć ten ostatni jest tlenkiem, bywa uwzględniany w tej grupie). ## Zastosowania Ashoveryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
3.41
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Ashoveryt jest trudny do zidentyfikowania bez specjalistycznego sprzętu. Wyróżnia się tetragonalnymi, tabliczkowymi kryształami o charakterystycznym perłowym połysku na płaszczyznach łupliwości. Jego występowanie jest ograniczone do stref utleniania złóż cynkonośnych. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi polimorfami Zn(OH)₂, takimi jak sweetit (również tetragonalny, ale o innej formie kryształów - dipiramidalnej) czy wülfingit (rombowy). Od hydrocynkitu odróżnia go brak reakcji z kwasami na zimno i inna forma kryształów. Rozróżnienie od podobnych minerałów wtórnych często wymaga analizy rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o kwadratowym lub ośmiokątnym zarysie. Kryształy te często łączą się w wachlarzowate, rozetowe lub niemal sferyczne agregaty. Rzadziej spotykane są formy przypominające pryzmatyczne słupki.

Środowisko występowania

## Geneza Ashoveryt jest minerałem wtórnym, powstającym w niskotemperaturowych warunkach w strefach utleniania złóż kruszców, głównie w kawernach i pustkach w obrębie skał węglanowych (wapieni i dolomitów). Tworzy się w wyniku wietrzenia sfalerytu (ZnS) w środowisku zasadowym. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi cynku i ołowiu. Do jego typowych asocjacji należą: sweetit, hydrocynkit, kalcyt, galena, sfaleryt, anglesyt i cerusyt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to kopalnia Milldam w Ashover, Derbyshire, Anglia. Minerał ten został również potwierdzony w kilku innych miejscach na świecie, w tym w kopalniach Sterling Hill i Franklin w New Jersey (USA), w kopalni Preguiça w Portugalii oraz w kopalniach w regionie Laurion w Grecji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Ważna jest przezroczystość i czystość kryształów oraz ich wielkość - okazy z kryształami przekraczającymi 1 mm są już uważane za znaczące. Kontrastująca matryca, np. ciemny wapień, podnosi atrakcyjność wizualną. Okazy z lokalizacji typowej (Ashover, Anglia) są najbardziej poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i znane okazy pochodzą z kopalni Milldam w Ashover w Anglii. Stanowiska w USA (Sterling Hill) i Grecji (Laurion) również dostarczyły materiału kolekcjonerskiego, jednak nie dorównuje on jakością i sławą okazom z lokalizacji typowej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Ze względu na ekstremalną delikatność i niewielką twardość, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi narzędziami, takimi jak szczoteczki, które mogłyby zniszczyć kruche kryształy. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które gwałtownie roztworzą minerał. Kryształy są bardzo miękkie i kruche, podatne na uszkodzenia mechaniczne przy najlżejszym dotyku. Należy chronić je przed wibracjami i zmianami temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i dostępem powietrza. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od źródeł wibracji i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej