Aschamalmite
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>6-3x</sub>Bi<sup>3+</sup><sub>2+x</sub>S<sup>2-</sup><sub>9</sub>
Aschamalmite to rzadki siarczek ołowiu i bizmutu, tworzący igiełkowe kryształy o metalicznym połysku, znajdowany w Austrii.
Właściwości
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Łupliwość
- Dobra wg {100}
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Aschamalmite jest rozpoznawany głównie na podstawie swojej charakterystycznej formy – bardzo cienkich, wydłużonych, często splątanych kryształów o metalicznym połysku. Jego stalowoszara barwa i występowanie w specyficznym środowisku geologicznym są również kluczowymi wskazówkami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi igiełkowymi siarczkami, takimi jak jamesonit, boulangeryt czy aikinit. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza chemiczna (EDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na wizualne podobieństwo do wielu innych "piór rudnych". ## Formy kryształów Tworzy wyłącznie kryształy o pokroju igiełkowym lub włosowatym, wydłużone wzdłuż osi [010]. Kryształy te często występują w postaci splątanych lub promienistych agregatów, narastających na innych minerałach, głównie na kwarcu.
Środowisko występowania
## Geneza Aschamalmite jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w alpejskich żyłach typu szczelinowego, które przecinają gnejsy i łupki amfibolitowe. Krystalizuje w późnych etapach procesów hydrotermalnych w stosunkowo niskich temperaturach. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kwarcem, który stanowi skałę macierzystą dla jego kryształów. W lokalizacji typowej towarzyszą mu również inne siarczki i siarkosole, takie jak galena, chalkopiryt, sfaleryt, aikinit, berylinnit, cosalit, friedrichit, hammarit, krupkait, lindströmit, paděrait i rezbanyit, a także hematyt i chloryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania aschamalmitu na świecie jest jego lokalizacja typowa – złoże Ascham Alm, położone w dolinie Untersulzbach, w kraju związkowym Salzburg w Austrii.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej wartościowe okazy aschamalmitu to te, które posiadają gęste, nieuszkodzone skupienia długich, błyszczących igieł, wyraźnie odcinające się od jasnego tła, najczęściej mlecznego kwarcu. Kontrast kolorystyczny i estetyka ułożenia kryształów znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską. Ze względu na rzadkość, nawet mikroskopijne, ale dobrze wykształcone kryształy są cenione. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna lokalizacja typowa w Ascham Alm w Austrii. Materiał z tego miejsca jest niezwykle trudny do zdobycia i pojawia się na rynku bardzo rzadko, głównie z historycznych kolekcji.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną delikatność igiełkowych kryształów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Wszelkie próby użycia szczoteczek, nawet miękkich, mogą zniszczyć okaz. Jeśli czyszczenie jest absolutnie konieczne, można ostrożnie użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia luźnego kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i drgania, które mogą powodować łamanie się kruchych kryształów. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy aschamalmitu wymagają przechowywania w stabilnych warunkach, najlepiej w zamykanym pudełku typu "membrane box" lub w wyściełanym pudełku kolekcjonerskim, które chroni przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy go trzymać z dala od źródeł wibracji.