Arupite
Wzór chemiczny: Ni<sup>2+</sup><sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·8H<sub>2</sub>O
Bardzo rzadki, uwodniony fosforan niklu, tworzący delikatne, zielone naloty i skupienia igiełkowych kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5
- Połysk
- Vitreous, Pearly
- Rysa
- Light green
- Gęstość
- 2.83
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi arupite są jego jasnozielona barwa, występowanie w formie delikatnych nalotów i igiełkowych agregatów, bardzo niska twardość oraz specyficzne środowisko występowania. Jest to minerał wtórny w strefach utleniania złóż niklu. ## Odróżnianie od podobnych Arupite jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od annabergitu (Ni₃(AsO₄)₂·8H₂O), z którym często współwystępuje. Annabergit jest arsenianem, podczas gdy arupite to fosforan, więc ich pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej (np. EDS). Różni się od wivianitu (zwykle niebieski, zawiera żelazo) i erytrynu (różowy do karminowego, zawiera kobalt). ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, igiełkowe (wydłużone wzdłuż osi c) lub blaszkowe kryształy, które łączą się w promieniste agregaty, splątane skupienia, skorupy i naloty.
Środowisko występowania
## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (żelazna czapa) złóż kruszców niklu. Formuje się w wyniku procesów wietrzenia i przeobrażania pierwotnych siarczków niklu, takich jak pentlandyt czy milleryt, pod wpływem wód zasobnych w fosforany. ## Asocjacje mineralne Arupite często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami niklu i kobaltu. Typowe minerały towarzyszące to annabergit, morenozyt, a także pierwotne siarczki jak pentlandyt, milleryt, nickelin, gersdorffit oraz gips. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania (lokalizacja typowa) jest kopalnia niklu i miedzi Carr Boyd Rocks, położona na zachód od Kalgoorlie w Australii Zachodniej. Jest to ekstremalnie rzadki minerał, a potwierdzone wystąpienia poza lokalizacją typową są nieliczne.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów arupite, które niemal zawsze mają charakter mikromontażowy, ocenia się na podstawie bogactwa nalotu, wielkości i wykształcenia mikrokryształów w agregatach oraz estetyki kompozycji z minerałami towarzyszącymi. Intensywność i czystość zielonej barwy również podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość, jeśli nie wszystkie, okazy kolekcjonerskie pochodzą z lokalizacji typowej – kopalni Carr Boyd Rocks w Australii Zachodniej. Znaleziska z innych miejsc są rzadkością i mają głównie znaczenie naukowe.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy arupite są niezwykle delikatne i miękkie. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą; jeśli jest to absolutnie konieczne, dopuszczalny jest bardzo krótki kontakt z wodą destylowaną i natychmiastowe osuszenie. ## Czego unikać Arupite jest wrażliwy na chemikalia i łatwo rozpuszcza się w kwasach. Należy go chronić przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym, które mogą prowadzić do dehydratacji i zniszczenia struktury kryształu. Nie wolno stosować myjek ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym, stabilnym środowisku, w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności.