Arsenowagnerite
Wzór chemiczny: Mg<sub>2</sub>As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>F
Ekstremalnie rzadki arsenian magnezu i fluoru z grupy wagnerytu, odkryty w produktach ekshalacji wulkanicznych na Kamczatce.
Opis
## Charakterystyka Arsenowagneryt jest arsenianowym analogiem wagnerytu. Występuje w postaci bardzo małych, nieregularnych lub słabo wykształconych ziaren, których rozmiar rzadko przekracza 0.2 mm. Zazwyczaj tworzy bezbarwne, białe, jasnożółte lub zielonkawożółte skupienia. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania, a większość okazów ma postać drobnych nalotów lub impregnacji w skale macierzystej. ## Właściwości fizyczne Minerał jest przezroczysty i wykazuje szklisty połysk. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 5, a gęstość obliczona to 3.75 g/cm³. Jest minerałem kruchym, o muszlowym przełamie. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy to bezbarwny, biały, jasnożółty i zielonkawożółty. Nie wyróżnia się żadnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa arsenowagneryt nawiązuje do jego składu chemicznego (dominacja arsenu nad fosforem) i związku strukturalnego z wagnerytem. Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2005 roku. Jego odkrycia dokonano w fumaroli Arsenatnaya na wulkanie Tołbaczyk (Kamczatka, Rosja). ## Zastosowania Arsenowagneryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego jako bardzo rzadki minerał o specyficznej genezie.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja arsenowagnerytu na podstawie cech wizualnych jest niemożliwa. Ze względu na jego występowanie w postaci mikroskopijnych ziaren w złożonych paragenezach, jedyną pewną metodą rozpoznania jest zaawansowana analiza chemiczna (np. EDS/WDS) i strukturalna (dyfrakcja rentgenowska, XRD). ## Odróżnianie od podobnych Arsenowagneryt jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych bezbarwnych lub jasnożółtych arsenianów i siarczanów występujących w tej samej paragenezie (np. anhydryt, dmisokołowit, swabit). Najtrudniejsze jest odróżnienie go od wagnerytu, co wymaga precyzyjnego oznaczenia stosunku arsenu do fosforu. ## Formy kryształów Tworzy anhedralne (nieforemne) do subhedralnych (słabo wykształcone) ziarna, zwykle o wielkości poniżej 0.2 mm. Czasami występuje w postaci skupień ziarnistych lub nalotów.
Środowisko geologiczne
## Geneza Arsenowagneryt jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, krystalizującym bezpośrednio z gazów (sublimatów) w wysokotemperaturowych fumarolach. Powstaje w temperaturach rzędu 500-600°C w środowisku bogatym w arsen i fluor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi produktami ekshalacji wulkanicznych. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie hematytu, tenorytu, kasyterytu, fluoroflogopitu, anhydrytu, sanidynu, sylwinu oraz innych rzadkich arsenianów, takich jak johillerit, dmisokołowit, achtarandyt czy swabit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania arsenowagnerytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsenatnaya, położona na drugim stożku żużlowym Północnego Przełomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej Tołbaczyka, wulkan Tołbaczyk, Kamczatka, Rosja.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich arsenowagnerytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa występowania minerału na matrycy skalnej oraz obecności dobrze zdefiniowanych, choć wciąż mikroskopijnych, skupień. Wysoko cenione są okazy z potwierdzoną analitycznie tożsamością, a także te, które współwystępują z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. Kolor czy przezroczystość mają drugorzędne znaczenie z powodu mikroskopijnej wielkości ziaren. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów arsenowagnerytu jest jego miejsce odkrycia na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle rzadki i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych i mikromontów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy arsenowagnerytu to zazwyczaj mikromonty, które są ekstremalnie delikatne. Czyszczenie nie jest zalecane. W razie konieczności można użyć delikatnego strumienia sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na wstrząsy mechaniczne i ścieranie. Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, kwasów, detergentów i gwałtownych zmian temperatury. Przechowywać z dala od wilgoci. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount), aby chronić je przed uszkodzeniem mechanicznym, kurzem i wilgocią. Zaleca się przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych.