Arsenoveszelyite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>2</sub>Zn<sup>2+</sup>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)<sub>3</sub>·2H<sub>2</sub>O

Arsenoweszelyit to rzadki, uwodniony arsenian miedzi i cynku, tworzący charakterystyczne, niebieskozielone, pryzmatyczne kryształy.

## Charakterystyka Arsenoweszelyit jest arsenianowym analogiem weszelyitu, należącym do grupy minerałów wtórnych. Tworzy niewielkie, ale dobrze wykształcone, krótkie kryształy pryzmatyczne, które często występują w formie druz i naskorupień na skale macierzystej. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, żywa barwa, wahająca się od błękitnej, przez turkusową, aż po niebieskozieloną. Okazy są zazwyczaj niewielkie, a poszczególne kryształy rzadko przekraczają kilka milimetrów długości, co czyni go cenionym minerałem mikromontażowym. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi 3.5-4, co czyni go stosunkowo miękkim i podatnym na zarysowania. Gęstość jest szacowana na około 3,6 g/cm³. ## Barwy i odmiany Dominującą i jedyną paletą barw arsenoweszelyitu są odcienie niebieskiego i zielonego. Kolor jest jednorodny i wynika bezpośrednio z obecności jonów miedzi w strukturze krystalicznej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - "arseno" odnosi się do dominującego anionu arsenianowego (AsO₄) - oraz do jego strukturalnego podobieństwa do weszelyitu, który jest jego fosforanowym odpowiednikiem. Został oficjalnie uznany jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2003 roku. ## Zastosowania Arsenoweszelyit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc poszukiwanym nabytkiem dla zaawansowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnoniebieska
Gęstość
3.6
Łupliwość
Doskonała {001}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi arsenoweszelyitu są jego intensywna niebieskozielona barwa, forma krótkich kryształów pryzmatycznych tworzących druzy oraz specyficzne środowisko występowania - strefy utleniania złóż polimetalicznych. Połysk szklisty i jasnoniebieska rysa również są pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Arsenoweszelyit bywa mylony ze swoim fosforanowym analogiem, weszelyitem. Rozróżnienie obu minerałów na podstawie cech wizualnych jest bardzo trudne i zazwyczaj wymaga analizy chemicznej (EDS). Można go także pomylić z azurytem, który jednak reaguje gwałtownie z kwasem solnym i tworzy inne formy krystaliczne. Chryzokola, choć podobna barwą, jest amorficzna i ma niższy stopień twardości. ## Formy kryształów Kryształy arsenoweszelyitu są najczęściej krótkie, pryzmatyczne o przekroju zbliżonym do kwadratu. Zwykle tworzą gęste skupienia, naskorupienia i druzy, w których pojedyncze kryształy są mocno ze sobą zrośnięte.

Środowisko występowania

## Geneza Arsenoweszelyit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców polimetalicznych. Krystalizuje w wyniku powolnego przesiąkania roztworów bogatych w miedź, cynk i arsen przez spękane skały. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi, takimi jak malachit, hemimorfit, smithsonit, kwarc, a przede wszystkim ze swoim fosforanowym odpowiednikiem - weszelyitem. ## Lokalizacje Stanowisko typowe, z którego po raz pierwszy opisano ten minerał, znajduje się w rejonie Vrančic koło Příbram w Czechach. Najbardziej znane i cenione przez kolekcjonerów okazy, tworzące pięknie wykształcone kryształy, pochodzą z historycznej kopalni Arakawa w prefekturze Akita w Japonii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości O wartości kolekcjonerskiej okazu decyduje przede wszystkim jakość wykształcenia kryształów - ich ostrość, połysk i wielkość. Najwyżej cenione są druzy z wyraźnie oddzielonymi, przezroczystymi kryształami o intensywnej, błękitnej barwie. Ważna jest również estetyka kompozycji z minerałami towarzyszącymi i kontrastującą skałą macierzystą. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane na rynku kolekcjonerskim są okazy pochodzące z kopalni Arakawa w Japonii. Charakteryzują się one najlepszym wykształceniem i największymi kryształami tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy arsenoweszelyitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie silniejszych zabrudzeń dopuszczalne jest bardzo delikatne przetarcie wacikiem zwilżonym w wodzie destylowanej, a następnie dokładne osuszenie. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą bezpowrotnie uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów i innych chemikaliów. Należy chronić go przed nagłymi zmianami temperatury oraz długotrwałą ekspozycją na bezpośrednie światło słoneczne, które może spowodować jego blaknięcie. Ze względu na stosunkowo niską twardość, jest podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami fizycznymi. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach wilgotnościowych i termicznych, z dala od źródeł ciepła i wibracji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej