Arsenovanmeersscheite

Wzór chemiczny: U<sup>6+</sup>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>6</sub>·4H<sub>2</sub>O

Arsenowanmeersscheit to rzadki, wtórny minerał uranylu, arsenianowa odmiana wanmeersscheitu, tworzący żółte, tabliczkowe kryształy.

## Charakterystyka Arsenowanmeersscheit jest arsenianowym analogiem wanmeersscheitu, należącym do grupy minerałów wtórnych uranu. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które często tworzą rozetkowe lub promieniste agregaty. Jego intensywnie żółta barwa jest charakterystyczna dla wielu minerałów uranylowych. ## Właściwości fizyczne Kryształy są bardzo małe i kruche. Minerał wykazuje silną, zieloną fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). Jest silnie radioaktywny, co wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w odcieniach od jasnożółtego do złocistożółtego. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to arsenowy (arseno-) analog wanmeersscheitu (-vanmeersscheite). Został opisany jako nowy minerał w 1997 roku przez Michela Deliensa i Paula Pireta na podstawie okazów znalezionych w kopalni Shinkolobwe w Demokratycznej Republice Konga. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, arsenowanmeersscheit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania specjalistycznych kolekcjonerów minerałów uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
4.75
Łupliwość
Doskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to intensywnie żółty kolor, tabliczkowa forma kryształów tworzących charakterystyczne agregaty, silna zielona fluorescencja w świetle UV oraz wysoka radioaktywność. Rozpoznanie wymaga jednak specjalistycznego sprzętu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak autunit, torbernit (w formie meta-), uranofan czy sam wanmeersscheit. Ostateczne odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą analizy chemicznej (EDS/WDS) lub dyfrakcji rentgenowskiej (XRD), które pozwalają zidentyfikować arsen jako kluczowy składnik i potwierdzić strukturę krystaliczną. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie prostokątnym lub sześciobocznym. Kryształy te często łączą się w promieniste, gwiaździste lub rozetkowe agregaty, a także tworzą cienkie naloty i powłoki na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (wietrzenia) złóż uraninitu i innych pierwotnych minerałów uranu. Krystalizuje z roztworów wodnych bogatych w uran i arsen w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak wanmeersscheit, kamotoit-(Y), schoepit, uranofan, a także z pierwotnym uraninitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania (lokalizacja typowa) tego minerału jest kopalnia Shinkolobwe w prowincji Górna Katanga w Demokratycznej Republice Konga. Jest to historyczna, obecnie nieczynna kopalnia uranu i kobaltu.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Ważny jest intensywny, czysty kolor oraz brak uszkodzeń delikatnych kryształów. Ze względu na rzadkość, każdy dobrze zdefiniowany okaz jest wartościowy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczna lokalizacja typowa - kopalnia Shinkolobwe w DRK. Materiał z tej kopalni jest dostępny wyłącznie na rynku wtórnym, często pochodzi ze starych kolekcji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów nie należy czyścić na mokro. Dopuszczalne jest jedynie delikatne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Jako minerał wtórny, może ulegać dehydratacji w zbyt suchym otoczeniu, co prowadzi do jego zniszczenia. Jest silnie radioaktywny - należy unikać bezpośredniego kontaktu ze skórą, wdychania pyłu i przechowywać go z dala od miejsc stałego przebywania ludzi. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, ołowianych lub wykonanych z grubego szkła pojemnikach z wyraźnym oznaczeniem o radioaktywności. Najlepiej trzymać je w stabilnych warunkach wilgotnościowych, z dala od światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej