Arsenotučekite

Wzór chemiczny: Ni<sub>18</sub>Sb<sub>3</sub>AsS<sub>16</sub>

Arsenotučekit to rzadki siarczek niklu, antymonu i arsenu, tworzący mikroskopijne, metaliczne ziarna w serpentynitach.

## Charakterystyka Arsenotučekit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarczków. Występuje w postaci niezwykle małych, anhedralnych (nieprawidłowo wykształconych) ziaren, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających kilkudziesięciu mikrometrów. Obserwowany jest w polerowanych szlifach pod mikroskopem, gdzie tworzy wrostki w innych minerałach. Jego identyfikacja wymaga zaawansowanych technik analitycznych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem. Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, większość jego właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość, przełam czy łupliwość, nie została precyzyjnie określona. ## Barwy i odmiany W świetle odbitym (pod mikroskopem) arsenotučekit ma barwę kremowobiałą z różowawym odcieniem. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności arsenu - oraz honoruje Karela Tučka (1900-1984), byłego kustosza kolekcji mineralogicznej Muzeum Narodowego w Pradze (Czechy). Został zatwierdzony jako nowy minerał przez IMA w 1978 roku. ## Zastosowania Arsenotučekit nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikroskopowych.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Makroskopowe rozpoznanie arsenotučekitu jest niemożliwe. Identyfikacja wymaga analizy w świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym oraz potwierdzenia składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). W świetle odbitym wykazuje słabą anizotropię. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi rzadkimi siarczkami niklu, takimi jak tučekit, hauchecornit czy pentlandyt. Ostateczne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej, która wykaże obecność i proporcje niklu, antymonu, arsenu i siarki. ## Formy kryształów Arsenotučekit tworzy wyłącznie mikroskopijne, anhedralne (nieforemne) ziarna i agregaty. Nie zaobserwowano jego prawidłowo wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Arsenotučekit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w obrębie zserpentynizowanych skał ultrazasadowych (serpentynitów). Tworzy się w relatywnie niskich temperaturach, krystalizując w drobnych szczelinach i pustkach skalnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarczkami i arsenkami niklu. Najczęściej towarzyszą mu tučekit, maucheryt, nikielin, pentlandyt, heazlewoodyt, a także chromit, magnetyt i minerały z grupy serpentynu. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone stanowiska występowania arsenotučekitu na świecie to lokalizacja typowa w Dobszyńcu (Dúbrava) koło Rožňavy na Słowacji oraz złoże rud niklu w pobliżu miejscowości Ałmałyk w Uzbekistanie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, arsenotučekit nie jest oceniany według typowych kryteriów, takich jak rozmiar czy forma kryształu. Wartość kolekcjonerska okazu zależy od bogactwa występowania ziaren arsenotučekitu na matrycy skalnej oraz od obecności dobrze zdefiniowanych minerałów towarzyszących. Najcenniejsze są próbki z lokalizacji typowej, z potwierdzonym analitycznie występowaniem minerału. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów dostępnych na rynku kolekcjonerskim jest jego lokalizacja typowa - Dobszeniec na Słowacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z arsenotučekitem, będące zazwyczaj fragmentami skał, można czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Wszelkie metody "na mokro" są odradzane, ponieważ mogą uszkodzić zarówno sam minerał, jak i minerały towarzyszące. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Zmiany temperatury i wilgotności mogą być szkodliwe dla całej matrycy skalnej. Nie należy poddawać okazu działaniu ultradźwięków. ## Przechowywanie Okazy mikroskopowe, takie jak te z arsenotučekitem, najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami otoczenia.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej