Arsenopalladinite

Wzór chemiczny: Pd<sub>8</sub>As<sub>3</sub>

Arsenopalladynit to rzadki arsenek palladu, tworzący drobne, metaliczne ziarna i blaszki, znajdowany w złożach platynowców.

## Charakterystyka Arsenopalladynit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy arsenków. Występuje w postaci bardzo małych, anhedralnych (nie wykazujących własnych form krystalograficznych) ziaren lub blaszek, zwykle o wielkości poniżej 1 mm. Jego wygląd jest metaliczny, o barwie od białej do stalowoszarej, często z kremowym odcieniem. Zazwyczaj jest wrośnięty w inne minerały z grupy platynowców lub siarczki. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się silnym, metalicznym połyskiem. Jest nieprzezroczysty. Ze względu na niewielkie rozmiary ziaren, dokładne określenie twardości i gęstości jest trudne; twardość szacuje się na około 5 w skali Mohsa. Jest minerałem kruchym. ## Barwy i odmiany Arsenopalladynit ma stałą, charakterystyczną barwę w odcieniach kremowobiałych do stalowoszarych. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1974 roku przez C.E. Feathera, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - arsenu (arseno-) i palladu (-palladinite). Został on pierwotnie opisany na podstawie materiału pochodzącego z kopalni platyny w regionie Potgietersrus (obecnie Mokopane) w kompleksie Bushveld w RPA. ## Zastosowania Arsenopalladynit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako składnik bogatych rud platynowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
10.4
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja arsenopalladynitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza w mikroobszarze (EDS/WDS) w skaningowym mikroskopie elektronowym. Wstępne rozpoznanie pod mikroskopem kruszcowym opiera się na jego kremowobiałej barwie, silnym metalicznym połysku i współwystępowaniu z innymi minerałami platynowców. Wykazuje słabą anizotropię w świetle spolaryzowanym. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi jasnymi minerałami z grupy platynowców (PGM), takimi jak sperrylit, platyna rodzima czy inne arsenki i antymonki palladu. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej składu. ## Formy kryształów Kryształy arsenopalladynitu są ekstremalnie rzadkie i mają charakter mikroskopowy. Zazwyczaj tworzy on nieregularne, anhedralne ziarna, blaszki lub żyłki wrostków w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Arsenopalladynit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w wyniku krystalizacji z resztkowych, bogatych w pierwiastki z grupy platyny (PGE) stopów siarczkowych w obrębie dużych, warstwowych intruzji maficznych i ultramaficznych. Jest jednym z późnych minerałów krystalizujących w takich systemach. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami z grupy platyny, takimi jak braggit, sperrylit, platyna rodzima, a także z siarczkami metali nieszlachetnych, jak chalkopiryt, pentlandyt i pirotyn. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska dla tego minerału znajdują się w kompleksie magmowym Bushveld w Republice Południowej Afryki, zwłaszcza w rejonie Merensky Reef. Znajdowany jest również w innych wielkich intruzjach warstwowych, takich jak kompleks Stillwater w Montanie (USA) oraz w złożach niklu i miedzi rejonu Norylska i Półwyspu Kolskiego w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu arsenopalladynitu jest determinowana niemal wyłącznie przez bogactwo i wielkość widocznych pod mikroskopem ziaren w skale macierzystej. Ponieważ minerał ten nie tworzy estetycznych kryształów, jego wartość kolekcjonerska jest głównie naukowa. Najwyżej cenione są próbki z dokładnie zbadaną i potwierdzoną obecnością minerału, pochodzące z typowej lokalizacji (RPA). ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów okazy pochodzą z kompleksu Bushveld w RPA, który jest lokalizacją typową dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z arsenopalladynitem zazwyczaj się nie czyści ze względu na ich mikroskopijny charakter i osadzenie w skale macierzystej. Jakakolwiek interwencja mechaniczna lub chemiczna grozi zniszczeniem drobnych ziaren. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, w szczególności z kwasami. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu ani myciu w wodzie. Należy chronić go przed zarysowaniem i uderzeniami. ## Przechowywanie Okazy z arsenopalladynitem najlepiej przechowywać w oryginalnym, zamykanym pudełku typu "micromount", chroniąc je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja na światło nie jest szkodliwa.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej