Arsenolamprite

Wzór chemiczny: As

Arsenolamprit jest rzadką, rombową odmianą polimorficzną arsenu rodzimego, tworzącą blaszki i promieniste agregaty.

## Charakterystyka Arsenolamprit jest jedną z trzech naturalnie występujących odmian polimorficznych arsenu rodzimego. Zazwyczaj tworzy cienkie, blaszkowate lub listewkowe kryształy, które często układają się w promieniste, gwiaździste lub sferulityczne agregaty. Rzadziej występuje w postaci skupień ziarnistych lub masach o budowie warstwowej. Jego powierzchnia często pokryta jest czarnym, matowym nalotem arsenu, co maskuje jego prawdziwy, metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki i kruchy. Charakteryzuje się doskonałą łupliwością w jednym kierunku, co powoduje, że łatwo dzieli się na cienkie blaszki lub listewki. Ma metaliczny połysk na świeżych powierzchniach przełamu, jednak szybko matowieje pod wpływem powietrza. Jego gęstość jest niższa niż w przypadku zwykłego arsenu. ## Barwy i odmiany Świeżo odsłonięty arsenolamprit ma barwę od cynowobiałej do szarej, z metalicznym połyskiem. Na powietrzu szybko ciemnieje, stając się szaroczarny lub czarny i matowy. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa arsenolamprit pochodzi od greckich słów *arsenikon* (arsen) i *lampros* (błyszczący, promienny), co nawiązuje do jego składu chemicznego i charakterystycznego połysku na świeżych powierzchniach. Minerał został po raz pierwszy opisany w 1886 roku przez Carla Hintze na podstawie okazów z kopalni Palmbaum w pobliżu Marienbergu w Saksonii (Niemcy). ## Zastosowania Arsenolamprit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów i naukowców badających mineralogię arsenu.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Metaliczny
Rysa
Szara
Gęstość
5.6-5.73
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne arsenolampritu to jego forma - cienkie blaszki i listewki, często w promienistych agregatach - oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku, pozwalająca na łatwe oddzielanie cienkich, elastycznych płatków. Charakterystyczna jest też szybka zmiana barwy ze srebrzystobiałej na czarną pod wpływem powietrza. ## Odróżnianie od podobnych Arsenolamprit można pomylić z innymi minerałami o metalicznym połysku i blaszkowatej formie, takimi jak grafit, molibdenit czy stibnit. Od grafitu i molibdenitu odróżnia go większa kruchość i brak wrażenia tłustości w dotyku. Stibnit tworzy bardziej pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy i ma niższą twardość. Najtrudniejsze jest odróżnienie go od rodzimego arsenu, który zwykle występuje w formach nerkowatych i skorupowych, a nie blaszkowatych. ## Formy kryształów Kryształy mają postać cienkich, sześciobocznych w zarysie blaszek lub listewek. Prawie zawsze występują w postaci agregatów: promienistych, gwiaździstych, sferulitycznych, a także wachlarzowatych i warstwowych.

Środowisko występowania

## Geneza Arsenolamprit jest minerałem niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych. Powstaje w żyłach kruszcowych, najczęściej w towarzystwie innych minerałów arsenu i srebra. Tworzy się w warunkach redukcyjnych, przy niskiej fugatywności siarki. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z rodzimym arsenem, bizmutem rodzimym, srebrem rodzimym, löllingitem, safflorytem, skutterudytem, stefanitem, proustytem, a także z kalcytem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to historyczna lokalizacja typowa w Marienberg (Saksonia, Niemcy) oraz kopalnie w rejonie Jáchymova i Příbramu w Czechach. Znany jest również z kopalni Sterling Hill w New Jersey (USA), z Japonii (kopalnia Ushiro-guchi) oraz z Rumunii (Sacarîmb).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i nieuszkodzonymi agregatami promienistymi lub gwiaździstymi. Ważna jest wielkość tych agregatów oraz estetyczne umiejscowienie na matrycy skalnej, najlepiej w towarzystwie kontrastujących minerałów asocjacyjnych, jak kalcyt czy kwarc. Okazy z zachowanym, choćby częściowo, metalicznym połyskiem są rzadsze i bardziej pożądane niż te całkowicie zmatowiałe. ## Popularne stanowiska Klasyczne, najbardziej cenione okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w Niemczech (Marienberg) i Czechach (Jáchymov). Okazy z tych miejsc są uważane za wzorcowe dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów arsenolampritu zasadniczo się nie czyści. Jakakolwiek próba czyszczenia mechanicznego (szczotkowanie, skrobanie) lub chemicznego może bezpowrotnie uszkodzić delikatne blaszki i zniszczyć naturalną patynę. W razie konieczności można bardzo ostrożnie przedmuchać okaz sprężonym powietrzem z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźny kurz. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, a także wszelkimi wstrząsami i uderzeniami ze względu na ekstremalną kruchość i doskonałą łupliwość. Minerał jest wrażliwy na działanie powietrza i wilgoci, które powodują jego utlenianie i ciemnienie. Nie należy go podgrzewać. Arsen jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Arsenolamprit wymaga przechowywania w stabilnych warunkach. Najlepiej trzymać go w szczelnym, zamykanym pudełku typu "perky box", aby ograniczyć dostęp powietrza i wilgoci, co spowolni proces utleniania. Pudełko powinno być wyłożone miękkim materiałem, aby chronić okaz przed wstrząsami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej