Arsenoflorencite-(La)

Wzór chemiczny: La<sup>3+</sup>Al<sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>6</sub>

Arsenoflorencyt-(La) to rzadki arsenian z grupy alunokalkitu, wyróżniający się obecnością lantanu jako dominującego pierwiastka ziem rzadkich.

## Charakterystyka Arsenoflorencyt-(La) jest rzadkim minerałem należącym do nadgrupy alunokalkitu. Tworzy mikroskopijne, pseudokubiczne lub romboedryczne kryształy, zazwyczaj o wielkości nieprzekraczającej kilkudziesięciu mikrometrów. Ze względu na swój rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia specjalistycznego sprzętu, jak skaningowy mikroskop elektronowy (SEM). Występuje w postaci drobnych wrostków w innych minerałach lub jako powłoki i skupienia w obrębie skał osadowych i hydrotermalnych. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, wiele właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość czy połysk, nie zostało precyzyjnie określonych dla makroskopowych próbek. Twardość jest szacowana na około 3.5 w skali Mohsa, a gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 4.09 g/cm³. Połysk jest prawdopodobnie szklisty do ziemistego. ## Barwy i odmiany Obserwowane kryształy są zazwyczaj bezbarwne, białe lub bladożółte. Nie wyróżniono żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1995 roku przez P. J. Walsha, E. E. Foord, E. L. Molder i A. G. Jeffries. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - dominacji arsenu ("arseno") oraz związku z grupą florencytu ("florencite"). Człon "(La)" wskazuje na lantan jako dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego strukturze. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem IMA1992-027. Miejscem typowym jest kopalnia rud żelaza Iron Monarch w Middleback Ranges, w Australii Południowej. ## Zastosowania Arsenoflorencyt-(La) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe, jako wskaźnik procesów geochemicznych związanych z mobilizacją arsenu i pierwiastków ziem rzadkich w środowiskach hydrotermalnych i osadowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
4.09
Łupliwość
Dobra wzdłuż {0001}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja arsenoflorencytu-(La) jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/EDX) w połączeniu ze skaningową mikroskopią elektronową (SEM) lub dyfrakcją rentgenowską (XRD). Wizualne rozpoznanie w warunkach terenowych lub w kolekcji jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy alunokalkitu, takimi jak arsenogoyazyt, arsenocrandallit czy inne odmiany florencytu z różnymi pierwiastkami ziem rzadkich (np. florencyt-(Ce), florencyt-(Nd)). Rozróżnienie wymaga precyzyjnej analizy składu chemicznego w celu ustalenia dominującego kationu. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, dobrze ukształtowane kryształy o pokroju pseudokubów, romboedrów lub grubych tabliczek. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, rozproszone kryształy lub w niewielkich skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Arsenoflorencyt-(La) powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur lub w procesach diagenetycznych w skałach osadowych. Jego krystalizacja jest związana z obecnością roztworów bogatych w arsen, glin i pierwiastki ziem rzadkich, zwłaszcza lantan. W miejscu typowym (kopalnia Iron Monarch) powstał w wyniku wietrzenia i metasomatozy hematytowych rud żelaza. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z hematytem, kwarcem, barytem, goethytem, a także z innymi rzadkimi arsenianami i fosforanami z grupy alunokalkitu, takimi jak arsenogoyazyt, arsenocrandallit, a także z monacytem i ksenotymem. ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska na świecie to: - Kopalnia Iron Monarch, Middleback Ranges, Półwysep Eyre, Australia Południowa (miejsce typowe). - Złoże uranowe Westmoreland, Queensland, Australia. - Okręg górniczy Lavrion, Attyka, Grecja. - Kopalnia Clara, Wolfach, Schwarzwald, Niemcy.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, arsenoflorencyt-(La) nie jest typowym obiektem kolekcjonerskim w sensie estetycznym. Jego wartość dla kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów lub minerałach rzadkich (tzw. "micromounts") zależy od: - Potwierdzenia identyfikacji za pomocą analizy chemicznej. - Jakości i wielkości kryształów widocznych pod mikroskopem. - Bogactwa występowania na matrycy skalnej. - Asocjacji z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione przez kolekcjonerów-specjalistów są okazy z miejsca typowego w Australii Południowej oraz z kopalni Clara w Niemczech, znanej z doskonale wykształconych mikrokryształów rzadkich minerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny charakter i występowanie w postaci wrostków lub cienkich powłok, izolowane czyszczenie pojedynczych kryształów jest niemożliwe. Wszelkie próby czyszczenia skały macierzystej powinny być ograniczone do delikatnego płukania wodą destylowaną i osuszania sprężonym powietrzem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami, które mogą uszkodzić minerał. Czyszczenie ultradźwiękowe jest niewskazane, ponieważ może zniszczyć delikatne kryształy i ich osadzenie w skale macierzystej. ## Przechowywanie Okazy zawierające arsenoflorencyt-(La) powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wilgoci, najlepiej w zamykanych pudełkach typu "micromount". Jako minerał zawierający arsen, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z okazem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej