Arsenoflorencite-(Ce)

Wzór chemiczny: Ce<sup>3+</sup>Al<sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>6</sub>

Arsenoflurencyt-(Ce) to rzadki minerał z supergrupy alunitu, arsenian lantanowców i glinu, tworzący drobne trygonalne kryształy o słomkowej lub różowawej barwie.

## Charakterystyka Arsenoflurencyt-(Ce) jest arsenianowym analogiem flurencytu-(Ce), należącym do supergrupy alunitu. Tworzy najczęściej niewielkie, dobrze wykształcone kryształy o pokroju romboedrycznym, które bywają tak zmodyfikowane, że stają się pseudokubiczne. Występuje również w formie skupień ziarnistych, naskorupień i mas ziemistych. Jest minerałem kruchym, a jego okazy są zazwyczaj niewielkie, często o charakterze mikrominerałów. ## Właściwości fizyczne Twardość w skali Mohsa wynosi 3.5, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim. Ma połysk szklisty do żywicznego. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Gęstość obliczona to około 4.08 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten przybiera barwy od bladożółtej i słomkowej, przez żółtobrązową, aż po różowawą. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. Zmiany w składzie pierwiastków ziem rzadkich prowadzą do powstania innych minerałów z tej serii, jak arsenoflurencyt-(Nd) czy arsenoflurencyt-(La). ## Historia i nazwa Nazwa nawiązuje do składu chemicznego (dominacja arsenu) oraz do strukturalnego podobieństwa do flurencytu. Człon -(Ce) wskazuje, że cer jest dominującym pierwiastkiem ziem rzadkich w tym minerale. Został on opisany po raz pierwszy w 1985 roku przez zespół rosyjskich mineralogów pod kierownictwem I. B. Nickol'skiej. Miejscem typowym jest złoże Cherkasar w górach Kurama w Uzbekistanie. ## Zastosowania Arsenoflurencyt-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowców oraz kolekcjonerów minerałów rzadkich i mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Vitreous to resinous
Rysa
White
Gęstość
4.08
Łupliwość
Good on {0001}
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami pomocnymi w identyfikacji są: charakterystyczna forma kryształów (ostre romboedry lub pseudokostki), stosunkowo niska twardość, barwa oraz środowisko występowania. Pewne rozpoznanie jest jednak niemożliwe bez zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS), które potwierdzą obecność ceru, glinu i arsenu. ## Odróżnianie od podobnych Arsenoflurencyt-(Ce) jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od innych członków grupy alunitu-jarosytu, takich jak flurencyt-(Ce) (jego fosforanowy odpowiednik), beudantyt i segnitit (zawierają ołów i żelazo) czy dussertyt (zawiera bar). Różnice między nimi mają charakter chemiczny. Może przypominać także mimetezyt, który jednak krystalizuje w układzie heksagonalnym i ma wyższą gęstość. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy drobne, ale dobrze wykształcone kryształy romboedryczne, często o wyglądzie sześcianów (pseudokubiczne). Spotykany jest także w postaci skupień ziarnistych, promienistych agregatów oraz jako ziemiste naloty i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów bogatych w arsen (pochodzący z rozkładu pierwotnych arsenków, np. arsenopirytu) z minerałami zawierającymi glin i pierwiastki ziem rzadkich. Występuje także w laterytach i karbonatytach. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi, takimi jak kwarc, kaolinit, goethyt, hematyt, dussertyt, beudantyt, segnitit, a także z innymi arsenianami i fosforanami pierwiastków ziem rzadkich. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału to m.in. złoże Cherkasar w Uzbekistanie (miejsce typowe), kopalnia Brewer w Karolinie Południowej (USA), odkrywka Kintore w Broken Hill (Australia), kopalnia Talmessi (Iran) oraz słynna z mikrominerałów kopalnia Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej pożądane są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami, nawet jeśli są one mikroskopijnej wielkości. Ceniona jest intensywna, atrakcyjna barwa (np. różowa lub żywo żółta) oraz umiejscowienie kryształów na kontrastującej matrycy skalnej. Wartość okazu podnosi współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. ## Popularne stanowiska Za najlepsze dla kolekcjonerów uchodzą okazy pochodzące z lokalizacji znanych z doskonałych mikrokryształów, takich jak kopalnia Clara w Niemczech czy Kintore Opencut w Australii. Stanowiska te dostarczają okazów o wysokiej estetyce i wartości naukowej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka i wody destylowanej. Ze względu na niską twardość, minerał jest podatny na zarysowania. Nie należy stosować myjek ultradźwiękowych ani silnych strumieni wody. ## Czego unikać Jako arsenian, jest wrażliwy na działanie kwasów. Należy unikać kontaktu z chemikaliami, wysoką temperaturą i nagłymi jej zmianami. Z uwagi na zawartość arsenu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z surowymi okazami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie w osobnych, zamykanych pudełkach klaserowych, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Chronić przed kurzem i wilgocią. Nie wymaga specjalnych warunków oświetleniowych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej