Arsenoclasite
Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>5</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>4</sub>
Arzenoklazyt to rzadki, uwodniony arsenian manganu, tworzący charakterystyczne, blaszkowate lub włókniste agregaty o czerwonobrązowej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5.5
- Połysk
- Szklisty, Perłowy
- Rysa
- Bladoczerwona
- Gęstość
- 4.16
- Łupliwość
- Doskonała wg {010}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przeświecający do nieprzezroczystego
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Arzenoklazyt można rozpoznać po jego charakterystycznej czerwonobrązowej barwie, włóknistych lub blaszkowatych agregatach oraz perłowym połysku na powierzchniach łupliwości. Kluczową cechą jest doskonała łupliwość w jednym kierunku, która powoduje, że minerał łatwo dzieli się na cienkie blaszki lub włókna. Rysa ma barwę bladoczerwoną. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi arsenianami manganu, takimi jak sarkinit czy allaktoyt. Odróżnienie wymaga często zaawansowanych badań, np. analizy rentgenowskiej (XRD). W warunkach polowych odróżnienie od sarkinitu jest trudne, choć sarkinit częściej tworzy bardziej wykształcone, pojedyncze kryształy. ## Formy kryształów Kryształy arzenoklazytu są rzadkie i zazwyczaj mają postać niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych form, wydłużonych w jednym kierunku. Najczęściej jednak tworzy on agregaty włókniste, promieniste, rozetowe lub masywne skupienia zbudowane z cienkich blaszek.
Środowisko występowania
## Geneza Arzenoklazyt jest minerałem wtórnym, powstającym w przeobrażonych złożach rud żelaza i manganu bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku procesów hydrotermalnych lub metamorficznych, wypełniając szczeliny i kawerny w skałach macierzystych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami arsenianowymi i tlenkami manganu. Do jego typowych minerałów towarzyszących należą sarkinit, allaktoyt, magnussonit, hausmanit, baryt oraz kalcyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania arzenoklazytu jest jego lokalizacja typowa - złoże Långban w Värmland w Szwecji. Znany jest również z kopalni Sterling Hill w Ogdensburgu, w stanie New Jersey (USA). Są to główne stanowiska, z których pochodzą okazy o znaczeniu kolekcjonerskim.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami lub rozetami o intensywnej, czerwonobrązowej barwie. Wysoko oceniane są również bogate żyłki arzenoklazytu kontrastujące z jasną skałą macierzystą. Ze względu na rzadkość, nawet niewielkie, ale dobrze zdefiniowane okazy są uważane za wartościowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z historycznej lokalizacji w Långban w Szwecji, która dostarczyła najlepszych jakościowo próbek tego minerału. Okazy ze Sterling Hill w USA są również cenione, choć często mają postać bardziej masywnych skupień.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy arzenoklazytu należy czyścić bardzo ostrożnie, wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na zawartość arsenu i doskonałą łupliwość, należy unikać mycia w wodzie, która mogłaby wniknąć w szczeliny i osłabić strukturę agregatów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na uderzenia i nacisk, które mogą spowodować jego rozpadnięcie się wzdłuż płaszczyzn łupliwości. Należy chronić go przed wilgocią i gwałtownymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na kruchość, nie powinien być przechowywany w kontakcie z twardszymi minerałami.