Arseniopleite

Wzór chemiczny: NaCaMn<sup>2+</sup>Mn<sup>2+</sup><sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>

Arseniopleit jest rzadkim arsenianem sodu, wapnia i manganu, tworzącym charakterystyczne, tabliczkowe kryształy o ciemnoczerwonej barwie i szklistym połysku.

## Charakterystyka Arseniopleit to złożony arsenian należący do grupy alluaudytu, odznaczający się bogatym, ciemnoczerwonym do czerwonobrązowego kolorem. Występuje w postaci grubych, tabliczkowych kryształów, często tworzących rozetowe lub promieniste agregaty. Kryształy bywają częściowo lub całkowicie przeświecające i wykazują szklisty, a na powierzchniach przełamu tłusty połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 3,5 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo miękkim. Jego gęstość jest znaczna i wynosi około 4,16 g/cm³. Kryształy wykazują wyraźną łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą arseniopleitu jest ciemnoczerwona do czerwonobrązowej. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1888 roku przez Larsa Johana Igelströma, nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności arsenu (arsenio-) oraz greckiego słowa "pleion" oznaczającego "więcej", co odnosiło się do większej zawartości manganu w porównaniu do podobnego minerału, karynitu. Został odkryty w kopalni Sjö w regionie Grythyttan, Västmanland w Szwecji. ## Zastosowania Arseniopleit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty, Tłusty
Rysa
Czerwonobrązowa
Gęstość
4.16
Łupliwość
Dobra wzdłuż {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Arseniopleit można rozpoznać po jego charakterystycznej ciemnoczerwonej barwie, tabliczkowym pokroju kryształów, stosunkowo dużej gęstości i występowaniu w specyficznym środowisku geologicznym - metamorficznych złożach rud manganu i żelaza. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi arsenianami manganu, takimi jak sarkinit, brandtyt czy magnussonit. Odróżnienie często wymaga analizy chemicznej lub krystalograficznej. Jego pokrój i barwa są jednak dość charakterystyczne. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj grubo tabliczkowe, o zarysie sześciobocznym lub rombowym. Często tworzą promieniste lub rozetowe skupienia i agregaty ziarniste.

Środowisko występowania

## Geneza Arseniopleit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w złożach rud żelaza i manganu, które zostały poddane regionalnemu lub kontaktowemu metamorfizmowi, często w obecności skał węglanowych (skarnów). ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami manganu i arsenu, takimi jak hausmanit, magnussonit, sarkinit, brandtyt, berzeliit, tefryt, a także z kalcytem i barytem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału znajdują się w Szwecji, w historycznych kopalniach rud w regionie Bergslagen, takich jak Långban, Sjö i Nordmark. Poza Szwecją, jego występowanie odnotowano w kopalni Sterling Hill w New Jersey, USA.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, czerwonej barwie i dobrym połysku. Atrakcyjność podnoszą duże, promieniste agregaty oraz estetyczne kontrasty z minerałami towarzyszącymi, np. białym kalcytem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane okazy arseniopleitu pochodzą z klasycznych szwedzkich lokalizacji, zwłaszcza z Långban, które słynie z dostarczania najlepszych na świecie kryształów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na zawartość arsenu, należy unikać wdychania pyłu. Po kontakcie z minerałem zaleca się umycie rąk. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię kryształów. Minerał jest stosunkowo miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Okazy arseniopleitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby zapobiec otarciom i uszkodzeniom mechanicznym. Należy trzymać go z dala od wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej