Argentojarosite

Wzór chemiczny: Ag<sup>1+</sup>Fe<sup>3+</sup><sub>3</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>6</sub>

Argentojarozyt to rzadki siarczan srebra, żelaza i potasu, ceniony przez kolekcjonerów za swoje charakterystyczne, drobne kryształy o intensywnej barwie.

## Charakterystyka Argentojarozyt jest uwodnionym siarczanem srebra i żelaza, należącym do grupy ałunitu. Tworzy bardzo małe, ale dobrze wykształcone kryształy o tabliczkowym lub romboedrycznym wyglądzie. Zazwyczaj występuje w postaci skorup, nalotów lub ziemistych skupień na skałach macierzystych. Jego kryształy rzadko przekraczają 1 mm wielkości, co sprawia, że do ich obserwacji niezbędne jest powiększenie. ## Właściwości fizyczne Kryształy argentojarozytu wykazują szklisty do lekko matowego połysk. Są kruche, a ich twardość w skali Mohsa wynosi od 3.5 do 4.5, co jest wartością stosunkowo niską. Gęstość minerału waha się w przedziale 3.64-3.76 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się barwą od żółtej, przez żółto-brązową, do ciemnobrązowej. Kolor zależy od wielkości kryształów i obecności domieszek. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Argentojarozyt został po raz pierwszy opisany w 1923 roku przez W. T. Schaller na podstawie próbek z kopalni Tintic Standard w dystrykcie Dividend, hrabstwo Utah, USA. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - obecności srebra (łac. *argentum*) - oraz do strukturalnego podobieństwa do jarozytu. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, argentojarozyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast poszukiwanym i cenionym minerałem kolekcjonerskim, zwłaszcza okazy z dobrze wykształconymi kryształami z typowej lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4.5
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale yellow
Gęstość
3.64-3.76
Łupliwość
Good on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Argentojarozyt jest rozpoznawany na podstawie swojego charakterystycznego żółto-brązowego koloru, występowania w postaci drobnych, tabliczkowych lub romboedrycznych kryształów oraz współwystępowania z innymi minerałami strefy utleniania złóż kruszców. Pewna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod badawczych, takich jak analiza chemiczna (EDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy ałunitu, takimi jak jarozyt, natrojarosyt czy plumbojarosyt. Odróżnienie ich na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznych badań. Jarozyt jest znacznie bardziej pospolity i zazwyczaj nie jest związany z mineralizacją srebrową w takim stopniu jak argentojarozyt. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, o pokroju tabliczkowym, często heksagonalnym w zarysie, lub romboedrycznym. Tworzy mikrokrystaliczne skorupy, naloty i skupienia proszkowe lub ziemiste.

Środowisko występowania

## Geneza Argentojarozyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (tzw. czapach żelaznych) złóż kruszców bogatych w srebro i siarczki żelaza. Krystalizuje w warunkach silnie kwaśnych (niskie pH) z roztworów bogatych w jony siarczanowe, żelazowe i srebrowe. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi, takimi jak jarozyt, goethyt, hematyt, anglesyt, cerusyt, a także z siarczkami (galena, piryt) i minerałami srebra (akantyt, srebro rodzime). ## Lokalizacje Najbardziej znane i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to kopalnia Tintic Standard w Utah, USA. Inne potwierdzone lokalizacje to m.in. Tombstone w Arizonie (USA), kopalnia East Tintic w Utah (USA), a także pojedyncze wystąpienia w Grecji (Laurion), Hiszpanii, Niemczech i Australii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy argentojarozytu to te, które posiadają widoczne pod niewielkim powiększeniem, dobrze wykształcone i błyszczące kryształy o intensywnej, żółto-brązowej barwie. Kontrast z jasną skałą macierzystą (np. kwarcem) znacznie podnosi atrakcyjność okazu. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - im są większe, tym okaz jest cenniejszy. Bogactwo kryształów na matrycy również ma znaczenie. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z historycznej, typowej lokalizacji - kopalni Tintic Standard w Utah, USA. Są one uważane za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy argentojarozytu są bardzo delikatne i wrażliwe na wodę. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Dopuszczalne jest jedynie delikatne omiecenie miękkim pędzelkiem w celu usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić lub rozpuścić drobne kryształy. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wody, myjek ultradźwiękowych oraz wszelkich środków chemicznych. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego, które może spowodować jego blaknięcie. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich (tzw. "membrane box") lub w klaserach z dala od kurzu i wilgoci. Ze względu na kruchość, należy unikać wibracji i kontaktu z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej