Ardennite-(V)

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>4</sub>(AlMg)Al<sub>4</sub>(Si<sub>5</sub>V<sup>5+</sup>)O<sub>22</sub>(OH)<sub>6</sub>

Ardennit-(V) to rzadki minerał z grupy krzemianów, wyróżniający się obecnością wanadu i występowaniem w formie żółtawych, promienistych agregatów.

## Charakterystyka Ardennit-(V) jest złożonym krzemianem sorosilikatowym z grupy ardennitu, w którym wanad (V) dominuje w jednym z miejsc tetraedrycznych. Tworzy on zazwyczaj promieniste lub wachlarzowate agregaty złożone z wydłużonych, listewkowych kryształów. Rzadziej spotykane są pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy o pokroju pryzmatycznym. Jego wygląd jest charakterystyczny, a agregaty mogą osiągać kilka centymetrów średnicy. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują twardość 6 w skali Mohsa. Mają połysk szklisty do żywicznego. Są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 3.59 g/cm³. ## Barwy i odmiany Ardennit-(V) występuje w różnych odcieniach żółtego, od bladożółtego przez miodowożółty do żółtobrązowego. Obserwowano w nim również pleochroizm, czyli zmianę barwy w zależności od kierunku obserwacji, w odcieniach od bladożółtego do niemal bezbarwnego. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego związku ze starszym, arsenowym analogiem - ardennitem-(As), oraz do dominacji wanadu w jego składzie chemicznym. Został on formalnie opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Lokalizacją typową jest kopalnia Valgraveglia w Ligurii we Włoszech. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, ardennit-(V) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast cenionym i poszukiwanym minerałem kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
3.59
Łupliwość
Dobra wzdłuż {010}
Przełam
Nieregularny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to żółta barwa, promieniste lub wachlarzowate agregaty listewkowych kryształów oraz specyficzne środowisko występowania. Połysk szklisty do żywicznego również jest pomocny w identyfikacji. Ostateczne potwierdzenie wymaga jednak zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) w celu stwierdzenia obecności wanadu jako dominującego pierwiastka. ## Odróżnianie od podobnych Ardennit-(V) można pomylić z jego arsenowym analogiem, ardennitem-(As), od którego jest makroskopowo nieodróżnialny. Podobny wygląd mogą mieć także inne minerały tworzące żółte, promieniste agregaty, jak niektóre zeolity czy epidoty. Rozróżnienie wymaga analizy chemicznej. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy promieniste, sferulityczne lub wachlarzowate agregaty. Kryształy są wydłużone wzdłuż osi [001] i spłaszczone, tworząc formy listewkowe. Rzadziej spotyka się pojedyncze, pryzmatyczne kryształy o przekroju rombowym.

Środowisko występowania

## Geneza Ardennit-(V) jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w niskotemperaturowych warunkach metamorfizmu w skałach bogatych w mangan i krzemionkę, takich jak radiolaryty (jaspisy). Jego krystalizacja jest związana z procesami hydrotermalnymi zachodzącymi w obrębie tych skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami manganu i krzemianami. W lokalizacji typowej (Valgraveglia, Włochy) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, braunitu, hematytu, piemontytu, ganofyllitu i kryptomielanu. ## Lokalizacje Ardennit-(V) jest minerałem ekstremalnie rzadkim. Poza lokalizacją typową w kopalni Valgraveglia w Ligurii we Włoszech, jego występowanie zostało potwierdzone w kopalniach Varenche i St. Marcel w Dolinie Aosty (Włochy) oraz w prefekturze Gunma w Japonii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi promienistymi lub wachlarzowatymi agregatami o intensywnej, miodowożółtej barwie. Wysoko cenione są również próbki, na których ardennit-(V) jest dobrze wyeksponowany na kontrastującym tle skały macierzystej (matrycy), na przykład na ciemnym hematycie. Wielkość agregatów i brak uszkodzeń mechanicznych znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i znane okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Valgraveglia w Ligurii we Włoszech. To stamtąd pochodzi większość materiału dostępnego na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zalecana jest ostrożność. Najlepiej używać miękkiego pędzelka do usuwania kurzu. Jeśli konieczne jest czyszczenie na mokro, należy użyć wody destylowanej i unikać długotrwałego moczenia. Okaz należy pozostawić do całkowitego wyschnięcia w temperaturze pokojowej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi detergentami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Nie należy poddawać go działaniu ultradźwięków ani gwałtownym zmianom temperatury. Długotrwała ekspozycja na bezpośrednie światło słoneczne może nie być wskazana, choć brak jest szczegółowych danych na temat jego fotoczułości. ## Przechowywanie Okazy ardennitu-(V) są zazwyczaj niewielkie i kruche, dlatego najlepiej przechowywać je w dedykowanych pudełkach kolekcjonerskich, wyłożonych miękkim materiałem, aby zapobiec uszkodzeniom mechanicznym. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej