Apexite

Wzór chemiczny: NaMg(PO<sub>4</sub>)·9H<sub>2</sub>O

Apexite to rzadki, uwodniony fosforan sodu i magnezu, tworzący bezbarwne, listewkowe kryształy, odkryty w kopalni Apex w Nevadzie.

## Charakterystyka Apexite jest uwodnionym fosforanem sodu i magnezu. Minerał ten tworzy bezbarwne, przezroczyste kryształy o pokroju listewkowym lub tabliczkowym, które osiągają do 2 mm długości. Kryształy te często formują rozetowe lub promieniste agregaty, a także cienkie, elastyczne włókna. Ze względu na swoją delikatną naturę i niewielkie rozmiary kryształów, jest to minerał interesujący głównie dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Właściwości fizyczne Apexite charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą około 2, co czyni go minerałem bardzo miękkim. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty. Jego gęstość wynosi około 1.99 g/cm³. Jest elastyczny, co oznacza, że jego włókna lub cienkie kryształy mogą być zginane i powrócą do pierwotnego kształtu. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni Apex, zlokalizowanej w dystrykcie St. George w hrabstwie Washington, w stanie Nevada, USA. Apexite został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2016 roku pod numerem IMA2016-059. Został opisany przez Anthony'ego R. Kampf'a i jego współpracowników. ## Zastosowania Apexite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, szczególnie dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji (tzw. "type locality").

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.99
Łupliwość
Doskonała na {010}
Przełam
Zadziorowy
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Apexite można rozpoznać po jego charakterystycznych, bezbarwnych, listewkowych kryształach tworzących rozetowe agregaty. Jego bardzo niska twardość (około 2), elastyczność włókien oraz szklisty połysk są kluczowymi cechami. Występowanie w asocjacji z innymi rzadkimi fosforanami w kopalni Apex jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi, wtórnymi minerałami fosforanowymi, takimi jak struvite czy newberyite. Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS), ze względu na podobieństwo wizualne i występowanie w podobnych środowiskach. Jego elastyczność jest jednak cechą wyróżniającą. ## Formy kryształów Kryształy są cienkie, tabliczkowe lub listewkowe, wydłużone wzdłuż osi [100] i spłaszczone zgodnie z {010}. Zwykle występują w postaci promienistych lub rozetowych agregatów, a także jako skupienia elastycznych włókien.

Środowisko występowania

## Geneza Apexite jest minerałem wtórnym, który powstał w wyniku procesów hydrotermalnych zachodzących w niskich temperaturach. Krystalizuje ze stosunkowo nierozcieńczonych roztworów bogatych w fosfor, sód i magnez. W lokalizacji typowej (kopalnia Apex) powstał w strefie utlenienia złoża miedzi, w brekcji osadowej w obrębie formacji Kaibab. ## Asocjacje mineralne W kopalni Apex apexite współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami fosforanowymi i siarczanowymi, takimi jak: ankinovichite, koninckite, newberyite, schertelite, struvite, satterlyite, a także z gipsem i kwarcem. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją występowania apexitu na świecie jest kopalnia Apex w dystrykcie St. George, hrabstwo Washington, Nevada, USA. Jest to jego lokalizacja typowa (type locality).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu apexitu ocenia się na podstawie wielkości i wykształcenia kryształów oraz bogactwa agregatów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnymi, dobrze uformowanymi, przezroczystymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe skupienia. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. Ze względu na mikroskopijny charakter większości okazów, kluczowa jest ich fotogeniczność pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów apexitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Apex w Nevadzie, USA. Kopalnia ta jest znana wśród kolekcjonerów z występowania wielu rzadkich minerałów wtórnych, co czyni okazy stamtąd szczególnie interesującymi.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną delikatność i miękkość, czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia luźnego kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić lub rozpuścić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi chemikaliami. Minerał jest bardzo miękki, wrażliwy na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym, które mogą prowadzić do dehydratacji i zniszczenia kryształów. ## Przechowywanie Okazy apexitu należy przechowywać wyłącznie w zamkniętych, stabilnych pojemnikach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Nie należy dotykać kryształów gołymi rękami. Przechowywać w suchym miejscu o stałej temperaturze.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej