Antarcticite

Wzór chemiczny: CaCl<sub>2</sub>·6H<sub>2</sub>O

Antarktycyt to rzadki, higroskopijny chlorek wapnia, który w temperaturze pokojowej występuje w formie ciekłej, krystalizując dopiero w niskich temperaturach.

## Charakterystyka Antarktycyt jest uwodnionym chlorkiem wapnia, minerałem znanym ze swojej ekstremalnej higroskopijności i bardzo niskiej temperatury krystalizacji. W temperaturze pokojowej (powyżej 25°C) jest cieczą - solanką. Aby mógł przybrać formę stałą i wykrystalizować, wymaga temperatur znacznie poniżej zera. Kryształy mają postać bezbarwnych, igiełkowych lub pryzmatycznych form. Ze względu na swoje właściwości jest minerałem niezwykle trudnym do zachowania w kolekcjach i rzadko spotykanym poza środowiskiem naturalnym lub laboratorium. ## Właściwości fizyczne Kryształy antarktycytu są bardzo miękkie i kruche, o twardości w skali Mohsa wynoszącej zaledwie 2-3. Mają szklisty połysk i są przezroczyste. Ich gęstość jest niska, wynosi około 1.715 g/cm³. Najbardziej charakterystyczną cechą jest silna higroskopijność - minerał aktywnie pochłania wilgoć z otoczenia, co prowadzi do jego rozpuszczenia się (delikwescencji) w temperaturach powyżej 25°C. ## Barwy i odmiany Antarktycyt jest bezbarwny, czasami z białawym lub żółtawym odcieniem spowodowanym zanieczyszczeniami. Nie wyróżnia się żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1963 roku w sadzawce Don Juan Pond w dolinie Wright Valley na Ziemi Wiktorii na Antarktydzie. Nazwa, nadana w 1965 roku przez Tetsuya Torii i Joyo Ossaka, nawiązuje bezpośrednio do kontynentu, na którym dokonano odkrycia. Don Juan Pond jest jednym z najbardziej zasolonych zbiorników wodnych na Ziemi, co pozwala mu pozostać w stanie ciekłym nawet przy temperaturach rzędu -50°C. ## Zastosowania Antarktycyt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, choć ze względu na swoje właściwości jest niezwykle rzadkim i trudnym do utrzymania obiektem w zbiorach.

Właściwości

Twardość Mohsa
2-3
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.715
Łupliwość
Doskonała wg {1011} i {0112}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną antarktycytu jest jego zachowanie w zależności od temperatury i wilgotności. W niskich temperaturach tworzy bezbarwne, igiełkowe kryształy, które w temperaturze pokojowej zamieniają się w ciecz (solankę). Jego ekstremalna higroskopijność jest unikalna. Smak jest gorzki i słony. ## Odróżnianie od podobnych Antarktycyt można pomylić z innymi higroskopijnymi halogenkami, takimi jak halit (sól kamienna) czy sylwin. Halit i sylwin nie są jednak tak silnie higroskopijne i nie rozpuszczają się samorzutnie w wilgotnym powietrzu w takim stopniu. Ponadto, w przeciwieństwie do antarktycytu, są stabilne w formie stałej w szerokim zakresie temperatur. ## Formy kryształów Antarktycyt krystalizuje w formie wydłużonych, igiełkowych lub smukłych pryzmatów. Często tworzy promieniste agregaty lub włókniste skupienia. Dobrze wykształcone, wolnostojące kryształy są rzadkością.

Środowisko występowania

## Geneza Antarktycyt powstaje w wyniku wytrącania się z ekstremalnie zasolonych wód (solanek) w warunkach bardzo niskiej temperatury i skrajnie suchego klimatu. Jego formowanie jest związane z ewaporacją wód w zamkniętych basenach sedymentacyjnych w środowiskach polarnych lub wysokogórskich. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi ewaporatami, takimi jak halit, gips i celestyn. W miejscu odkrycia na Antarktydzie towarzyszyły mu właśnie te minerały. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest Don Juan Pond na Antarktydzie. Znaleziono go również w postaci wysięków w jaskiniach w Pretorii (RPA), w solankach na dnie Morza Czerwonego, w jeziorze Bristol Dry Lake w Kalifornii (USA) oraz w osadach jezior na Półwyspie Tamańskim w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu antarktycytu zależy przede wszystkim od jego zachowania i formy. Najbardziej pożądane są dobrze wykształcone, przezroczyste kryształy igiełkowe lub ich promieniste agregaty. Ponieważ minerał ten jest niezwykle niestabilny, kluczowe jest, aby okaz był odpowiednio zabezpieczony w hermetycznym pojemniku, często w oryginalnej solance, z której wykrystalizował. Sam fakt posiadania potwierdzonego, krystalicznego okazu czyni go wyjątkowym. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znanym i cenionym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - Don Juan Pond na Antarktydzie. Okazy z innych miejsc, jak Bristol Dry Lake w Kalifornii, również są spotykane w kolekcjach, ale nie mają takiego statusu jak te z Antarktydy.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał ten w zasadzie nie wymaga czyszczenia, ponieważ jakikolwiek kontakt z wodą lub nawet wilgotnym powietrzem w dodatniej temperaturze spowoduje jego rozpuszczenie. Okazy muszą być przechowywane w hermetycznie zamkniętych pojemnikach. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać: - Temperatur powyżej 0°C, a najlepiej przechowywać go w warunkach mroźniczych (poniżej -25°C), aby zapobiec topnieniu. - Jakiejkolwiek wilgoci i kontaktu z powietrzem o standardowej wilgotności, co prowadzi do delikwescencji (rozpuszczenia). - Kontaktu z chemikaliami. ## Przechowywanie Jedyne bezpieczne przechowywanie to hermetycznie zamknięty pojemnik, umieszczony w zamrażarce w stabilnej, niskiej temperaturze. Ekspozycja w warunkach domowych jest praktycznie niemożliwa bez specjalistycznego, chłodzonego i osuszonego sprzętu.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej