Anatolyite

Wzór chemiczny: Na<sub>6</sub>(Ca,Na)(Mg,Fe<sup>3+</sup>)<sub>3</sub>Al(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>6</sub>

Anatolit to rzadki arsenian sodu, wapnia, magnezu i glinu, tworzący drobne, heksagonalne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Anatolit jest złożonym arsenianem z grupy alluaudytu, występującym w postaci bardzo małych, sześciobocznych (heksagonalnych) kryształów o tabliczkowym pokroju. Kryształy te rzadko przekraczają 0.2 mm i często tworzą promieniste lub bezładne skupienia. Jest minerałem przezroczystym, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość czy przełam, nie została precyzyjnie określona. Minerał wykazuje słabą, zielonkawożółtą fluorescencję w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Anatolit jest bezbarwny do bladozielonego. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Anatolija Wasiljewicza Kasatkina (ur. 1982), rosyjskiego mineraloga i krystalografa z Muzeum Mineralogicznego im. A.E. Fersmana w Moskwie, za jego wkład w odkrycie wielu nowych minerałów. Anatolit został zatwierdzony jako nowy gatunek mineralny przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2015 roku (IMA2015-036). Został odkryty w produktach ekshalacji wulkanicznych (fumaroli) na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Anatolit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie anatolitu jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie, w miejscu występowania, można go podejrzewać na podstawie asocjacji z innymi rzadkimi arsenianami fumarolicznymi i charakterystycznej formy drobnych, heksagonalnych kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Anatolit jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych bezbarwnych lub jasnozielonych minerałów wtórnych występujących w fumarolach, takich jak arseniopleit, johillerit czy badalovit. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe kryształy o zarysie heksagonalnym, zwykle o średnicy poniżej 0.2 mm i grubości do 0.02 mm. Kryształy te występują jako rozproszone blaszki lub tworzą promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Anatolit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, krystalizującym bezpośrednio z gazów (ekshalacji) w strefach aktywnych fumaroli. Powstaje w środowisku utleniającym, w temperaturze około 400-450°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi arsenianami i siarczanami powstającymi w podobnych warunkach. Najczęściej towarzyszą mu: hematyt, tenoryt, afthitalit, johillerit, eriokalcyt, arsmirandyt, aleksyt, lammerit, urusovit, arseniopleit i svabit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania anatolitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: fumarola Arsienatnaja na drugim stożku żużlowym północnego wyłomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, wartość kolekcjonerska anatolitu zależy od bogactwa okazu (liczby kryształów na matrycy skalnej), ich wykształcenia oraz estetycznego rozmieszczenia. Najbardziej cenione są okazy z dobrze zdefiniowanymi, izolowanymi kryształami lub atrakcyjnymi, promienistymi agregatami, kontrastującymi z podłożem (np. z hematytem). Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów anatolitu to jego miejsce odkrycia - wulkan Tołbaczyk na Kamczatce. Okazy pochodzące z tej lokalizacji są jedynymi dostępnymi na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy anatolitu są ekstremalnie delikatne i małe. Należy unikać czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia kurzu. Nie zaleca się stosowania wody ani żadnych chemikaliów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi rozpuszczalnikami, ponieważ jako arsenian może ulec reakcji chemicznej. Chronić przed wstrząsami, ultradźwiękami i wysoką temperaturą. Ze względu na zawartość arsenu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Przechowywać w suchym miejscu, z dala od źródeł ciepła i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej