Amstallite

Wzór chemiczny: CaAl(Si,Al)<sub>4</sub>O<sub>8</sub>(OH)<sub>4</sub>·(H<sub>2</sub>O,Cl)

Amstallit to bardzo rzadki, uwodniony glinokrzemian wapnia, tworzący bezbarwne do białych, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku.

## Charakterystyka Amstallit jest minerałem z grupy krzemianów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony glinokrzemian wapnia. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste lub przypadkowo zorientowane agregaty. Jest bezbarwny do białego, z charakterystycznym perłowym połyskiem na powierzchniach łupliwości. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości około 2 w skali Mohsa. Jego kryształy są przezroczyste do przeświecających. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co jest przyczyną jego perłowego połysku. Gęstość obliczona wynosi 2,33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Amstallit jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia w pobliżu Amstall w gminie Mühldorf w Dolnej Austrii. Został on opisany po raz pierwszy w 1987 roku przez G. Niedermayra, W. Postla, A. Berana i K. Schmetsa po znalezieniu go w 1984 roku. Jest to jedyne potwierdzone miejsce występowania tego minerału na świecie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, amstallit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
2.33
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja amstallitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie można go podejrzewać na podstawie występowania w charakterystycznym środowisku geologicznym w jedynej znanej lokalizacji. Cechą charakterystyczną są drobne, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi białymi lub bezbarwnymi minerałami wtórnymi o perłowym połysku, takimi jak gips, talk czy niektóre miki. Ostateczne odróżnienie wymaga jednak specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Amstallit tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, wydłużone w jednym kierunku. Kryształy te często łączą się w promieniste lub nieregularne agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Amstallit jest minerałem wtórnym, powstałym w wyniku procesów hydrotermalnych zachodzących w strefach spękań i uskoków tektonicznych. Występuje w obrębie gnejsów biotytowo-plagioklazowych, które zostały poddane silnym deformacjom i brekcjacji. Powstał w warunkach niskotemperaturowych, prawdopodobnie w wyniku przeobrażenia minerałów pierwotnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak kalcyt, laumontyt, stilbit, skolecyt, heulandyt, kwarc, adular, albit, tytanit, apatyt, epidot, klinozoisyt, chloryt i hematyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania amstallitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom w pobliżu miejscowości Amstall w Lesie Dunkelsteinerwald, gmina Mühldorf, Dolna Austria.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu amstallitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i wykształcenia mikroskopijnych kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi agregatami krystalicznymi, kontrastującymi z podłożem. Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, jego "czystość" i "kolor" nie są kluczowymi kryteriami w takim samym stopniu jak w przypadku minerałów makroskopowych. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Dolnej Austrii. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy amstallitu są ekstremalnie delikatne i zazwyczaj mikroskopijnej wielkości. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnego kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi narzędziami czyszczącymi. Kryształy są bardzo miękkie (twardość 2) i kruche, podatne na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić je przed zmianami temperatury i wilgotności. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami. Ekspozycja nie jest zalecana ze względu na wrażliwość i niewielkie rozmiary minerału.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej