Ammoniotinsleyite

Wzór chemiczny: (N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>)Al<sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)·2H<sub>2</sub>O

Ammoniotinsleyit to bardzo rzadki fosforan glinu i amonu, tworzący mikroskopijne, bezbarwne kryształy, znaleziony w jednym miejscu na świecie.

## Charakterystyka Ammoniotinsleyit jest uwodnionym fosforanem glinu i amonu. Występuje w postaci bardzo małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0,2 mm długości. Kryształy są bezbarwne i przezroczyste, często tworzą rozetkowe lub promieniste agregaty. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są dostrzegalne jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek. Minerał jest przezroczysty. ## Barwy i odmiany Ammoniotinsleyit jest bezbarwny. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2022 roku. Jego nazwa honoruje Franka C. Tinsleya (ur. 1945), amerykańskiego kolekcjonera i kuratora minerałów, w uznaniu jego wkładu w mineralogię. Nazwa nawiązuje również do obecności jonów amonowych (NH₄) w składzie chemicznym. Został odkryty w kopalni Tinsley w hrabstwie Clay w Teksasie, USA. ## Zastosowania Ammoniotinsleyit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie jako minerał ekstremalnie rzadki.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
White
Łupliwość
Perfect on {010}
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ammoniotinsleyitu jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i brak charakterystycznych cech wizualnych. Występuje na podłożu z limonitu. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi fosforanami występującymi w podobnych paragenezach, takimi jak tinsleyit (jego analog potasowy) czy leucofosfit. Odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej w celu potwierdzenia dominacji jonu amonowego. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, wydłużone, listewkowe kryształy, często spłaszczone. Kryształy te łączą się w niewielkie, promieniste lub rozetkowe agregaty na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Ammoniotinsleyit jest minerałem wtórnym. Powstał w wyniku reakcji roztworów bogatych w fosforany, pochodzących z rozkładu materii organicznej (prawdopodobnie odchodów nietoperzy - guana), z minerałami glinu w obrębie konkrecji syderytowo-limonitowych. Jego powstanie jest związane z działalnością pożarów kopalnianych, które wpłynęły na lokalną chemię środowiska. ## Asocjacje mineralne Na typowej lokalizacji współwystępuje z tinsleyitem, leucofosfitem, sfalerytem, pirytem oraz minerałami z grupy kaolinitu, osadzonymi na podłożu z limonitu i syderytu. ## Lokalizacje Jedynym znanym miejscem występowania ammoniotinsleyitu na świecie jest kopalnia Tinsley (South-West-Tinsley Mine) w hrabstwie Clay w Teksasie, USA. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o jakości okazu decyduje przede wszystkim bogactwo i wykształcenie mikroskopijnych kryształów w polu widzenia. Najwyżej cenione są próbki z licznymi, dobrze uformowanymi, promienistymi agregatami kryształów, wyraźnie odcinającymi się od podłoża. Ważna jest również precyzyjna dokumentacja analityczna potwierdzająca identyfikację minerału. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Tinsley w Teksasie, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim próbki pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z ammoniotinsleyitem, ze względu na ich ekstremalną rzadkość i mikroskopijny charakter, nie powinny być czyszczone w warunkach amatorskich. Wszelkie zabiegi powinny być pozostawione specjalistom. Jeśli absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi formami czyszczenia mechanicznego (np. szczoteczkami). Minerał jest prawdopodobnie wrażliwy na podwyższoną temperaturę, która może prowadzić do jego dehydratacji. Należy chronić go przed wstrząsami i wibracjami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywać w stabilnych warunkach temperaturowych i niskiej wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej