Ammonioborite

Wzór chemiczny: (N₃-H₄)₃B₁₅O₂₀(OH)₈·₄H₂O

Amonioborit to rzadki uwodniony boran amonowy, tworzący drobne, bezbarwne kryształy i agregaty w środowiskach geotermalnych.

## Charakterystyka Amonioborit jest minerałem z grupy boranów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony boran amonowy. Występuje rzadko, tworząc bardzo małe, bezbarwne lub białe kryształy o pokroju tabliczkowym lub listewkowym. Kryształy te często formują promieniste lub sferulityczne agregaty, a także skupienia ziarniste i masywne. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 3 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość jest niska, wynosi około 1.89 g/cm³. ## Historia i nazwa Nazwa amonioboritu nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - obecności jonów amonowych (ammonio) i boru (borit). Został opisany po raz pierwszy w 1878 roku przez Josepha Prestwicha na podstawie okazów znalezionych w regionie Toskanii we Włoszech.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 1.89
Łupliwość: Perfect on {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent to Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną amonioboritu jest jego reakcja na wodę - minerał ten rozpuszcza się w niej. Występuje w postaci małych, bezbarwnych lub białych kryształów, często w promienistych agregatach. Jego niska twardość i występowanie w specyficznym środowisku geotermalnym są również ważnymi wskazówkami. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi boranami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak larderellit, z którym często współwystępuje. Larderellit ma jednak inny pokrój kryształów (zazwyczaj drobne, czworokątne blaszki) i odmienne właściwości optyczne. Ostateczne rozróżnienie wymaga zazwyczaj analizy chemicznej lub krystalograficznej. ## Formy kryształów Amonioborit krystalizuje w postaci drobnych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Najczęściej tworzy promieniste lub gwiaździste agregaty, a także sferulity i skupienia ziarniste.

Środowisko występowania

## Geneza Amonioborit jest minerałem pochodzenia osadowego, powstającym w wyniku ewaporacji wód geotermalnych bogatych w bor i amoniak. Tworzy się w gorących źródłach i fumarolach, krystalizując bezpośrednio z roztworów wodnych w temperaturze poniżej 55°C. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z larderellitem, innym boranem amonowym. Towarzyszą mu również sassolin (naturalny kwas borowy) oraz siarka rodzima. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania amonioboritu są pola geotermalne w Larderello w Toskanii we Włoszech. Jest to jego lokalizacja typowa. Notowany był również w innych obszarach geotermalnych, na przykład w dolinie Geyzernaya na Półwyspie Kamczatka w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów amonioboritu zależy przede wszystkim od wielkości i wykształcenia kryształów oraz estetyki agregatów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, promienistymi lub sferulitycznymi skupieniami dobrze uformowanych kryształów. Ze względu na rzadkość i niewielkie rozmiary, każdy dobrze zdefiniowany okaz jest wartościowy dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich o znaczeniu historycznym i referencyjnym jest Larderello w Toskanii we Włoszech. Okazy z tego miejsca są najbardziej pożądane przez kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy amonioboritu należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą jest absolutnie niewskazany, ponieważ minerał jest w niej rozpuszczalny. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i innymi płynami. Minerał jest wrażliwy na wilgoć i może ulec uszkodzeniu lub całkowitemu rozpuszczeniu. Należy go również chronić przed wysoką temperaturą i chemikaliami. ## Przechowywanie Przechowywanie wymaga środowiska o kontrolowanej, niskiej wilgotności. Najlepiej umieścić okaz w szczelnym, zamykanym pojemniku (tzw. "perky box") wraz ze środkiem pochłaniającym wilgoć, takim jak żel krzemionkowy. Należy unikać ekspozycji na otwartym powietrzu.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej