Amesite

Wzór chemiczny: Mg<sub>2</sub>Al(AlSiO<sub>5</sub>)(OH)<sub>4</sub>

Amezyt to rzadki, zielonkawy minerał z grupy serpentynów, ceniony za dobrze wykształcone, pseudoheksagonalne kryształy.

## Charakterystyka Amezyt jest minerałem z grupy serpentynów, należącym do krzemianów warstwowych. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub płytkowe kryształy o charakterystycznym, sześciobocznym zarysie, które w rzeczywistości są pseudoheksagonalne. Kryształy te często występują w postaci promienistych lub wachlarzowatych agregatów, a także w formie zwartych, masywnych skupień. Jest jednym z niewielu minerałów z tej grupy, który wykształca widoczne gołym okiem kryształy. ## Właściwości fizyczne Amezyt jest stosunkowo miękkim minerałem, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 2.5-3. Ma połysk szklisty, a na powierzchniach przełamu perłowy. Jest minerałem przeświecającym, rzadziej przezroczystym. Jego gęstość waha się w przedziale 2.77-2.83 g/cm³. ## Barwy i odmiany Typowe barwy amezytu to różne odcienie zieleni - od bladozielonej, jabłkowozielonej, po niebieskozieloną. Spotykany jest również biały, a nawet bezbarwny. Niektóre okazy mogą wykazywać delikatny pleochroizm w odcieniach zieleni i błękitu. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1876 roku przez Charlesa Uphama Sheparda, honoruje Jamesa Tylera Amesa (1810-1883), współwłaściciela kopalni Chester Emery Mines w hrabstwie Hampden w stanie Massachusetts, USA, gdzie po raz pierwszy zidentyfikowano ten minerał. Kopalnia ta jest uznawana za jego lokalizację typową. ## Zastosowania Amezyt nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jego jedyne zastosowanie to obiekt zainteresowania kolekcjonerów minerałów, zwłaszcza dobrze wykształcone kryształy z klasycznych lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5-3
Połysk
Vitreous, Pearly
Rysa
White to greenish-white
Gęstość
2.77-2.83
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Translucent to transparent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi amezytu są jego pseudoheksagonalne, tabliczkowe kryształy, często tworzące wachlarzowate agregaty. Zielonkawa barwa, perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości oraz stosunkowo niska twardość są również pomocne w identyfikacji. Minerał jest giętki, ale nieelastyczny. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi krzemianami warstwowymi o podobnym wyglądzie, takimi jak minerały z grupy chlorytu czy miki (np. muskowit, flogopit). Od mik odróżnia go brak elastyczności blaszek. Od chlorrytów często wymaga to zaawansowanych badań, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD), choć amezyt częściej tworzy lepiej zdefiniowane, sześcioboczne kryształy. ## Formy kryształów Amezyt krystalizuje w postaci małych, sześciobocznych (pseudoheksagonalnych) tabliczek i płytek. Kryształy te często łączą się w rozetowe, wachlarzowate lub promieniste agregaty. Występuje także w skupieniach blaszkowych, łuskowych oraz w formie mas zwartych.

Środowisko występowania

## Geneza Amezyt jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur oraz produktem metamorfizmu niskiego stopnia. Powstaje w żyłach przecinających skały bogate w glin, takie jak łupki ilaste czy szmerygle. Może również tworzyć się w zmienionych ultrazasadowych skałach magmowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z diasporą, korundem, magnetytem, rutylem, a także minerałami z grupy chlorytu i spinelu. W zależności od lokalizacji, towarzyszyć mu mogą również wezuwian, grossular czy klinozoisyt. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to historyczna lokalizacja typowa w Chester, Massachusetts, USA. Piękne, dobrze wykształcone kryształy pochodzą z kopalni Saranowskij na Uralu w Rosji. Inne znane wystąpienia to półwysep Keweenaw w Michigan (USA), rejon jeziora Bajkał w Rosji, a także niektóre stanowiska w Norwegii i RPA (kopalnia Postmasburg).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o wyraźnym, pseudoheksagonalnym zarysie. Wysoko oceniane są również estetyczne agregaty wachlarzowate i rozetowe. Intensywność i atrakcyjność zielonej barwy, a także przezroczystość kryształów, znacząco podnoszą wartość okazu. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń mechanicznych. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z kopalni Saranowskij na Uralu w Rosji, które dostarczają ostrych, zielonych kryształów, często w atrakcyjnych grupach. Klasyczne, choć rzadziej dostępne, są również okazy z lokalizacji typowej w Chester, Massachusetts, USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy amezytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Zawsze należy dokładnie wysuszyć okaz po czyszczeniu. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów, które mogą go uszkodzić. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Jako minerał stosunkowo miękki, jest podatny na zarysowania. Nie należy go wystawiać na działanie wysokich temperatur. ## Przechowywanie Okazy amezytu, zwłaszcza te z dobrze wykształconymi kryształami, powinny być przechowywane w osobnych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć otarć i zarysowań przez twardsze minerały. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej