Amaterasuite

Wzór chemiczny: Sr<sub>4</sub>Ti<sup>4+</sup><sub>6</sub>Si<sub>4</sub>O<sub>23</sub>(OH)Cl

Ekstremalnie rzadki, czarny krzemian strontu i tytanu, tworzący pryzmatyczne kryształy o submetalicznym połysku, odkryty w Japonii.

## Charakterystyka Amaterasuit to bardzo złożony krzemian tytanu i strontu, należący do grupy sorokrzemianów. Tworzy drobne, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, które zazwyczaj nie przekraczają 1 mm długości. Najczęściej występują one w formie promienistych lub wachlarzowatych skupień (agregatów). Minerał ma charakterystyczną czarną barwę i submetaliczny połysk, co nadaje mu wygląd przypominający niektóre tlenki metali. ## Właściwości fizyczne Twardość amaterasuitu w skali Mohsa wynosi około 6. Jest minerałem nieprzezroczystym o gęstości zmierzonej 4.02 g/cm³. Wykazuje dobrą łupliwość w jednej płaszczyźnie. Jego połysk określa się jako submetaliczny, a rysa, jaką pozostawia na płytce porcelanowej, ma barwę szarobiałą. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje wyłącznie w barwie czarnej. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od Amaterasu-ōmikami, japońskiej bogini słońca, co jest nawiązaniem do kraju jego odkrycia. Został on oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku. Odkryto go w kamieniołomie Ise Kōzan, w prefekturze Wakayama w Japonii. ## Zastosowania Z uwagi na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w postaci mikroskopijnych kryształów, amaterasuit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Sub-metallic
Rysa
Greyish-white
Gęstość
4.02
Łupliwość
Good on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja amaterasuitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Kluczowe cechy to czarna barwa, submetaliczny połysk, promieniste agregaty drobnych, pryzmatycznych kryształów oraz specyficzne środowisko występowania. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Amaterasuit może być mylony z innymi czarnymi, igiełkowymi minerałami występującymi w podobnych paragenezach, takimi jak egiryn czy arfvedsonit. Odróżnienie opiera się na subtelnych różnicach w kształcie kryształów, połysku i właściwościach fizycznych, jednak bez specjalistycznego sprzętu jest to niewykonalne. Jego unikalny skład chemiczny jest ostatecznym kryterium diagnostycznym. ## Formy kryształów Kryształy są pryzmatyczne do igiełkowych, często wydłużone. Zazwyczaj tworzą promieniste, rozchodzące się od wspólnego centrum agregaty, a także skupienia włókniste lub wachlarzowate.

Środowisko występowania

## Geneza Amaterasuit jest minerałem wysokotemperaturowym. Powstaje w specyficznych warunkach, w ksenolitach sanidynitowych (fragmentach skały porwanych przez magmę) w obrębie skał wulkanicznych, takich jak latyt kwarcowy. Jego powstanie jest związane z metasomatozą i krystalizacją z bogatych w pierwiastki rzadkie fluidów magmowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami typowymi dla jego środowiska powstawania. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie arfvedsonitu, egirynu, sanidynu, kwarcu, tytanitu, allanitu-(Ce) oraz cyrkonu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania amaterasuitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom Ise Kōzan, położony w Nakatsu, Hidakagawa, w prefekturze Wakayama na wyspie Honsiu w Japonii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z amaterasuitem ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów. Najbardziej pożądane są próbki z wyraźnie uformowanymi, promienistymi skupieniami o dobrym połysku, kontrastowo osadzonymi na jaśniejszej matrycy skalnej. Ważna jest również ostrość i nieuszkodzenie poszczególnych kryształów w agregacie, co można ocenić jedynie pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kamieniołom Ise Kōzan w Japonii. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia i pojawia się na rynku kolekcjonerskim sporadycznie, głównie w obiegu zamkniętym wśród wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów i potencjalną kruchość, należy unikać mycia w wodzie i wszelkiej mechanicznej ingerencji. Czyszczenie ultradźwiękowe jest absolutnie niewskazane. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami. Minerał powinien być chroniony przed gwałtownymi zmianami temperatury oraz bezpośrednim, długotrwałym nasłonecznieniem, chociaż nie ma dowodów na jego blaknięcie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej eksponować je pod mikroskopem.

Źródła

Czytaj więcej