Amarillite
Wzór chemiczny: NaFe<sup>3+</sup>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·6H<sub>2</sub>O
Amarillit to rzadki, rozpuszczalny w wodzie siarczan sodowo-żelazowy, tworzący jasnożółte, ziarniste skupienia w suchym klimacie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Pale yellow
- Gęstość
- 2.19
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Conchoidal
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną amarillitu jest jego reakcja na wodę - minerał ten szybko się w niej rozpuszcza. Jego jasnożółta barwa, niska twardość oraz występowanie w formie ziarnistych nalotów i skupień w suchych, pustynnych środowiskach są również charakterystyczne. ## Odróżnianie od podobnych Amarillit można pomylić z innymi wtórnymi siarczanami żelaza, takimi jak coquinbit, kornelit czy metawoltyn. Odróżnienie ich bez zaawansowanych metod (jak dyfrakcja rentgenowska) jest bardzo trudne. Kluczowe może być współwystępowanie z innymi konkretnymi minerałami, jak leonit czy blödit, oraz dokładna analiza formy kryształów, jeśli są obecne. ## Formy kryształów Amarillit krystalizuje w układzie jednoskośnym. Jego kryształy są rzadkie i zazwyczaj mają postać małych, tabliczkowych lub krótkich pryzmatów. Najczęściej spotykany jest w postaci skupień ziarnistych, proszkowych lub jako składnik wykwitów na innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Amarillit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku utleniania złóż siarczkowych (głównie pirytu) w ekstremalnie suchych, pustynnych warunkach. Tworzy się jako produkt ewaporacji (odparowania) wód bogatych w siarczany sodu i żelaza na powierzchni ziemi lub w płytkich strefach przypowierzchniowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi siarczanami i minerałami ewaporacyjnymi, takimi jak leonit, blödit, coquinbit, kornelit, chalkantyt, gips oraz siarka rodzima. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska amarillitu znajdują się na pustyni Atakama w Chile, szczególnie w rejonie Tierra Amarilla (od którego pochodzi nazwa), Chuquicamata oraz w kopalni Alcaparrosa. Występuje również w innych suchych regionach świata, na przykład w Argentynie.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, choćby niewielkimi, kryształami, co jest dla tego minerału dużą rzadkością. Cenione są również bogate, intensywnie żółte skupienia na kontrastującym podłożu skalnym. Ważna jest także asocjacja z innymi rzadkimi siarczanami. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i cenione przez kolekcjonerów okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w Chile, takich jak Tierra Amarilla i Chuquicamata. Materiał z tych miejsc jest uważany za wzorcowy dla tego gatunku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Tego minerału absolutnie nie wolno czyścić na mokro, ponieważ jest rozpuszczalny w wodzie. Pył można usuwać wyłącznie za pomocą miękkiego, suchego pędzelka lub bardzo ostrożnie, używając strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, która może spowodować rozpuszczenie i rozpad okazu. Należy go również chronić przed kontaktem z chemikaliami. Jest to minerał bardzo delikatny i kruchy, wrażliwy na uderzenia i zarysowania. ## Przechowywanie Okazy amarillitu muszą być przechowywane w szczelnych, suchych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Najlepszym rozwiązaniem są zamykane pudełka typu "membrane box" lub szczelne gablotki. Ekspozycja powinna odbywać się w pomieszczeniu o kontrolowanej, niskiej wilgotności.