Amakinite

Wzór chemiczny: Fe<sup>2+</sup>(OH)<sub>2</sub>

Amakinit to rzadki wodorotlenek żelaza(II) z grupy brucytu, wyróżniający się niestabilnością i szybkim ciemnieniem na powietrzu.

## Charakterystyka Amakinit jest minerałem należącym do grupy brucytu, stanowiąc jego żelazowy odpowiednik. Zazwyczaj tworzy drobnoziarniste, łuseczkowate lub płytkowe agregaty. Rzadko obserwuje się dobrze wykształcone kryształy. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest niestabilność chemiczna - w kontakcie z tlenem atmosferycznym szybko się utlenia, co prowadzi do nieodwracalnej zmiany barwy i składu chemicznego. Świeżo odsłonięte okazy mają barwę bladozieloną lub zielonkawożółtą, lecz z czasem ciemnieją, przechodząc w brązowe i czarne produkty rozpadu, głównie getyt. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 3.5-4. Wykazuje doskonałą jednokierunkową łupliwość, co jest typowe dla minerałów z grupy brucytu. Na płaszczyznach łupliwości widoczny jest perłowy połysk, podczas gdy na innych powierzchniach może być szklisty. Jest minerałem przeświecającym. Jego gęstość wynosi około 3,01 g/cm³. ## Barwy i odmiany Typowa barwa świeżego amakinitu to bladozielona lub żółtozielona. Proces utleniania powoduje jego ciemnienie do odcieni brązowych, a ostatecznie czarnych. Nie wyróżnia się odmian barwnych ani handlowych - zmienność koloru jest wynikiem jego rozkładu, a nie pierwotnej krystalizacji. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od Amakińskiej Ekspedycji Geologicznej, która prowadziła badania na Syberii, gdzie minerał został odkryty. Został on po raz pierwszy opisany w 1962 roku w kominie kimberlitowym Udacznaja we wschodniej Syberii, w dzisiejszej Republice Sacha (Jakucji) w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niestabilność, amakinit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4
Połysk
Pearly
Rysa
Pale green
Gęstość
3.01
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną amakinitu jest jego szybka zmiana barwy z bladozielonej na ciemnobrązową lub czarną po ekspozycji na powietrze. Inne pomocne cechy to niska twardość, doskonała łupliwość, perłowy połysk na jej powierzchniach oraz występowanie w specyficznym środowisku geologicznym (kimberlity). ## Odróżnianie od podobnych Amakinit można pomylić z jego magnezowym odpowiednikiem, brucytem, który ma bardzo podobne właściwości fizyczne, ale jest stabilny i nie ciemnieje na powietrzu. Może również przypominać niektóre minerały z grupy serpentynów lub chlorytów, które są jednak od niego twardsze, a przede wszystkim stabilne chemicznie. Ostateczne rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej potwierdzającej dominację żelaza. ## Formy kryształów Amakinit najczęściej występuje w postaci drobnoziarnistych, łuseczkowatych lub blaszkowatych skupień. Dobrze wykształcone, heksagonalne kryształy tabliczkowe są niezwykle rzadkie i spotykane w mikroskopijnych rozmiarach.

Środowisko występowania

## Geneza Amakinit tworzy się w silnie redukcyjnych warunkach, przy niskiej prężności tlenu. Jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku hydrotermalnego przeobrażenia minerałów bogatych w żelazo, głównie oliwinu. Najczęściej spotykany jest w kominach kimberlitowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z minerałami typowymi dla środowiska kimberlitowego i warunków redukcyjnych. Należą do nich między innymi magnetyt, cohenit, moissanit, żelazo rodzime, a także minerały z grupy serpentynów i oliwin. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania amakinitu są kominy kimberlitowe w Republice Sacha (Jakucji) w Rosji, w szczególności komin Udacznaja. Jego obecność stwierdzono również w niektórych meteorytach, co świadczy o jego formowaniu się w warunkach pozaziemskich.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego i niestabilnego minerału, głównym kryterium wartości jest sam fakt posiadania udokumentowanego okazu. Najwyżej cenione są próbki, które zostały zabezpieczone natychmiast po wydobyciu i wykazują jak najmniejszy stopień utlenienia, zachowując pierwotną, bladozieloną barwę. Ważna jest również wielkość agregatów amakinitu oraz jego asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem kolekcjonerskich okazów amakinitu są rosyjskie złoża kimberlitowe w Jakucji. Okazy z lokalizacji typowej (komin Udacznaja) są najbardziej pożądane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Czyszczenie amakinitu jest wysoce niewskazane. Ze względu na jego ekstremalną reaktywność i miękkość, każda próba czyszczenia na mokro lub mechanicznego prowadzi do jego uszkodzenia lub zniszczenia. W razie konieczności można użyć delikatnego strumienia sprężonego powietrza do usunięcia luźnych cząstek kurzu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu minerału z powietrzem i wilgocią. Tlen atmosferyczny powoduje jego szybkie i nieodwracalne utlenienie. Niszcząco działają na niego również wszelkie chemikalia, w szczególności kwasy. Okazów nie należy podgrzewać ani eksponować na działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Amakinit wymaga specjalistycznych warunków przechowywania. Najlepszą metodą jest umieszczenie okazu w szczelnym pojemniku wypełnionym gazem obojętnym (np. argonem). Alternatywnie można go przechowywać w pojemniku z pochłaniaczem wilgoci i tlenu. Niektóre okazy przechowuje się zanurzone w oleju parafinowym, co ogranicza dostęp powietrza.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej