Alunite

Wzór chemiczny: KAl<sub>3</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>6</sub>

Ałunit to siarczan potasu i glinu, występujący głównie w zmienionych hydrotermalnie skałach wulkanicznych, często w postaci mas ziemistych lub drobnych kryształów.

## Charakterystyka Ałunit jest uwodnionym siarczanem należącym do grupy ałunitu. Zazwyczaj tworzy zwarte, ziarniste lub ziemiste skupienia. Dobrze wykształcone kryształy są rzadkie i najczęściej przybierają formę małych, tabliczkowych romboedrów, które mogą przypominać sześciany. Minerał jest najczęściej biały, szarawy lub żółtawy, chociaż obecność zanieczyszczeń może nadawać mu odcienie różowe, czerwone lub czerwonobrunatne. ## Właściwości fizyczne Twardość ałunitu w skali Mohsa wynosi 3.5-4, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim. Ma połysk szklisty, a na powierzchniach łupliwości perłowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość waha się od 2.6 do 2.9 g/cm³. ## Barwy i odmiany Podstawową barwą ałunitu jest biel, jednak często bywa zabarwiony na żółto, szaro lub czerwonobrązowo przez wrostki tlenków żelaza. Nie wyróżnia się formalnych odmian, a nazewnictwo opiera się głównie na barwie lub pokroju. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1824 roku przez François Sulpice'a Beudanta, pochodzi od łacińskiego słowa *alumen*, oznaczającego ałun - związek chemiczny, który historycznie pozyskiwano właśnie z ałunitu. ## Zastosowania Ałunit jest ważnym surowcem do produkcji ałunu (siarczanu glinowo-potasowego), używanego m.in. w przemyśle papierniczym i farbiarskim. Bywa również wykorzystywany jako źródło potasu w nawozach oraz jako podrzędna ruda glinu.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4
Połysk
Vitreous to Pearly
Rysa
White
Gęstość
2.6-2.9
Łupliwość
Distinct on {0001}
Przełam
Conchoidal to Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Ałunit rozpoznaje się po jego występowaniu w strefach hydrotermalnej alteracji skał wulkanicznych, niskiej twardości oraz charakterystycznym perłowym połysku na płaszczyznach łupliwości. Nie reaguje z zimnym kwasem solnym. ## Odróżnianie od podobnych Masywny ałunit bywa mylony z kaolinitem, chalcedonem lub drobnokrystalicznym dolomitem i magnezytem. Od węglanów odróżnia go brak reakcji z kwasem solnym. Od kwarcu i chalcedonu jest znacznie bardziej miękki. ## Formy kryształów Kryształy ałunitu są zazwyczaj małymi, ostro zakończonymi romboedrami, często spłaszczonymi, tworzącymi formy tabliczkowe. Niekiedy upodabniają się do sześcianów. Najczęściej jednak występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych i włóknistych.

Środowisko występowania

## Geneza Ałunit jest typowym minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w wyniku oddziaływania bogatych w siarkę, kwaśnych roztworów na skały wulkaniczne bogate w potas, takie jak ryolity i trachity. Tworzy się również w strefach utleniania (czapach żelaznych) złóż kruszców. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z kwarcem, pirytem, kaolinitem, dickitem, diasporą, hematytem oraz innymi siarczanami, takimi jak jarosyt. ## Lokalizacje Ważne złoża i wystąpienia ałunitu znajdują się w Tolfa we Włoszech (lokalizacja typowa), Marysvale w stanie Utah (USA), gdzie tworzy rozległe złoża, a także w Goldfield (Nevada, USA), Red Mountain (Kolorado, USA), Bulahdelah (Australia) i w Hiszpanii.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i lśniącymi kryształami romboedrycznymi. Atrakcyjność podnosi ich przezroczystość oraz kontrastujące umiejscowienie na matrycy skalnej. Różowe lub czerwonawe zabarwienie również jest pożądane. ## Popularne stanowiska Klasyczne okazy krystaliczne pochodzą z Tolfa we Włoszech. Piękne, różowe kryształy znajdowano w kopalni Tambo w Chile. Złoża w Marysvale w Utah dostarczają bogatych okazów masywnych, ważnych z historycznego i złożowego punktu widzenia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy ałunitu należy czyścić delikatnie, używając miękkiego pędzelka i wody destylowanej. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na zarysowania ze względu na swoją niską twardość. Jest rozpuszczalny w kwasie siarkowym, dlatego należy unikać kontaktu z chemikaliami. Nie wymaga specjalnej ochrony przed światłem czy temperaturą. ## Przechowywanie Ałunit powinien być przechowywany osobno, z dala od twardszych minerałów, aby zapobiec uszkodzeniom mechanicznym. Najlepiej trzymać go w osobnych pudełkach lub na miękkiej wyściółce.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej