Alumovesuvianite

Wzór chemiczny: Ca<sub>19</sub>Al(Al<sub>10</sub>Mg<sub>2</sub>)Si<sub>18</sub>O<sub>69</sub>(OH)<sub>9</sub>

Alumowezuwian to rzadki minerał z grupy wezuwianu, wyróżniający się wysoką zawartością glinu i czerwonobrązową barwą.

## Charakterystyka Alumowezuwian jest złożonym krzemianem wapnia, glinu i magnezu, należącym do grupy wezuwianu. Jego nazwa nawiązuje do dominacji glinu w składzie chemicznym i związku strukturalnego z wezuwianem. Typowe okazy tworzą krótkie, pryzmatyczne kryształy o przekroju kwadratowym lub skupienia ziarniste i masywne. Jest minerałem twardym i stosunkowo gęstym. ## Właściwości fizyczne Twardość alumowezuwianu w skali Mohsa wynosi około 6.5, co jest wartością typową dla minerałów z jego grupy. Ma połysk szklisty, bywa przeświecający, a w większych masach nieprzezroczysty. Jego gęstość to około 3.41 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się jednorodną, czerwonobrązową lub brązowoczerwoną barwą. Ze względu na jego rzadkość nie wyróżniono dotychczas żadnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Alumowezuwian został oficjalnie uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2016 roku. Jego nazwa pochodzi od wysokiej zawartości glinu (łac. *alumen*) oraz podobieństwa do wezuwianu. Miejscem typowym, skąd pochodzą pierwsze opisane okazy, jest skarnowe złoże Lupikko w Pitkyarancie, w Karelii w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie nagromadzenia, alumowezuwian nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i regionalnych.

Właściwości

Twardość Mohsa
6.5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.41
Łupliwość
Poor
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja alumowezuwianu w warunkach polowych jest trudna ze względu na podobieństwo do innych minerałów z grupy wezuwianu oraz niektórych granatów. Kluczowe cechy to czerwonobrązowa barwa, tetragonalna forma kryształów (jeśli jest widoczna) oraz występowanie w specyficznym środowisku geologicznym (skarny). Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) i strukturalnych (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Alumowezuwian można pomylić z pospolitszym wezuwianem, który jednak rzadko ma tak wysoką zawartość glinu i występuje w szerszej gamie barw (często zielonej i brązowej). Od czerwonobrązowych granatów (np. andradytu) odróżnia go inny, tetragonalny układ krystalograficzny (granaty krystalizują w układzie regularnym) i zazwyczaj słabiej wykształcone ściany kryształów. ## Formy kryształów Alumowezuwian tworzy krótkie, pryzmatyczne kryształy o pokroju słupkowym, często zakończone płaskimi ścianami pinakoidu. Występuje również w formie skupień ziarnistych lub zbitych, masywnych agregatów wrośniętych w skałę.

Środowisko występowania

## Geneza Minerał ten powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego, w obrębie skarnów wapniowo-krzemianowych. Jego krystalizacja jest wynikiem procesów metasomatycznych zachodzących na styku intruzji granitoidowych z skałami węglanowymi (wapieniami lub dolomitami). ## Asocjacje mineralne Alumowezuwian współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla środowiska skarnowego. Do jego najczęstszych asocjacji należą wollastonit, granaty z szeregu grossular-andradyt, diopsyd, fluorapofyllit, fluorit oraz kalcyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i jak dotąd jedynym dobrze udokumentowanym miejscem występowania wysokiej jakości alumowezuwianu jest jego lokalizacja typowa - nieczynna kopalnia Lupikko w rejonie Pitkyaranty w Republice Karelii, w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, błyszczącymi kryształami o intensywnej, czerwonobrązowej barwie. Dodatkowym atutem jest ich estetyczne umiejscowienie na jasnym matriksie, na przykład w towarzystwie białego wollastonitu lub zielonkawego diopsydu. Rozmiar kryształów i brak uszkodzeń mechanicznych również znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna lokalizacja typowa w Karelii w Rosji. Materiał z tego miejsca jest bardzo ograniczony i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy alumowezuwianu można czyścić miękką szczoteczką pod bieżącą letnią wodą lub, w przypadku delikatnych okazów na matriksie, używając wody destylowanej i pęsety do usuwania zanieczyszczeń. Nie zaleca się stosowania myjek ultradźwiękowych, które mogą powodować pęknięcia wewnątrz kryształów. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury. Mimo znacznej twardości, kruche kryształy mogą ulec uszkodzeniu mechanicznemu przy nieostrożnym obchodzeniu się. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy alumowezuwianu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały i otarć o inne okazy. Należy chronić je przed kurzem i długotrwałą ekspozycją na bezpośrednie światło słoneczne.

Źródła

Czytaj więcej