Alumohydrocalcite

Wzór chemiczny: CaAl<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>4</sub>·3H<sub>2</sub>O

Wodny zasadowy węglan wapnia i glinu, tworzący najczęściej białe, kredopodobne naloty i kuliste skupienia.

## Charakterystyka Alumohydrokalcyt to minerał z gromady węglanów, charakteryzujący się miękkością i najczęściej ziemistym lub kredopodobnym wyglądem. Zazwyczaj występuje w postaci białych, porowatych mas, naskorupień i powłok. Atrakcyjniejsze wizualnie formy przyjmują postać drobnych, kulistych skupień (sferolitów) o promienistej, włóknistej budowie wewnętrznej lub groniastych (botryoidalnych) agregatów. Dobrze wykształcone, indywidualne kryształy są niezwykle rzadkie i mają postać mikroskopijnych, igiełkowych lub listewkowych form. ## Właściwości fizyczne Jest to bardzo miękki minerał, o twardości wynoszącej około 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jego gęstość jest niska, waha się w przedziale 2.23-2.41 g/cm³. Połysk na powierzchniach przełamu bywa perłowy lub jedwabisty, jednak najczęściej jest matowy lub ziemisty. Minerał jest przeświecający w cienkich odłamkach, a w grubszych masach nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Alumohydrokalcyt jest zazwyczaj biały jak kreda. Rzadziej bywa bezbarwny, szarawy lub żółtawy, co jest efektem domieszek. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1926 roku przez W. N. Czirwinskiego. Jego nazwa, nadana przez samego odkrywcę, nawiązuje bezpośrednio do składu chemicznego: "alumo" od glinu (aluminium), "hydro" od obecności wody i grup hydroksylowych, a "kalcyt" od wapnia i grupy węglanowej.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Pearly
Rysa
White
Gęstość
2.23 - 2.41
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Alumohydrokalcyt można rozpoznać po jego charakterystycznej niskiej twardości (daje się zarysować paznokciem), białej barwie i często kredopodobnej lub ziemistej formie. Kluczową cechą diagnostyczną jest gwałtowna reakcja z rozcieńczonym kwasem solnym, co wskazuje na obecność węglanów. Potwierdzenie wymaga jednak analizy chemicznej w celu wykrycia glinu. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi białymi, ziemistymi węglanami, takimi jak kalcyt, aragonit czy huntit. Od kalcytu i aragonitu odróżnia go znacznie niższa twardość. Od huntitu, który również jest miękkim węglanem, odróżnienie w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwe i wymaga zaawansowanych metod, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). Można go też pomylić z minerałami ilastymi (kaolinit) lub gibbsytem, które jednak nie reagują z kwasem. ## Formy kryształów Kryształy są mikroskopijne, igiełkowe lub włókniste. Tworzą one promieniste agregaty budujące kuliste sferolity, skupienia groniaste (botryoidalne), a także powłoki, naloty i masy o charakterze ziemistym lub kredowym.

Środowisko występowania

## Geneza Alumohydrokalcyt jest minerałem wtórnym, powstającym w warunkach niskotemperaturowych. Tworzy się w wyniku wietrzenia skał bogatych w glin i wapń, takich jak wapienie, margle czy serpentynity. Jest również produktem działalności wód hydrotermalnych o niskiej temperaturze. Często spotykany w strefach utleniania złóż kruszcowych, w jaskiniach jako składnik niektórych nacieków oraz jako osad w wodach kopalnianych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi, takimi jak kalcyt, aragonit, hydromagnezyt, gibbsyt, allofan, a także z minerałami z grupy serpentynu. ## Lokalizacje Znaczące stanowiska alumohydrokalcytu znajdują się na całym świecie, choć rzadko tworzy on duże nagromadzenia. Do klasycznych lokalizacji należą m.in. okolice jeziora Saki na Krymie (Ukraina), gdzie został odkryty. Piękne sferolityczne okazy pochodzą z Dubníka na Słowacji, kopalni w Tata na Węgrzech oraz z Tarna Mare w Rumunii. Występuje także we Włoszech (Wezuwiusz), Austrii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy w formie dobrze wykształconych, nieuszkodzonych sferolitów lub estetycznych skupień groniastych. Ważna jest czystość i intensywność białej barwy. Okazy z kontrastującym podłożem lub w asocjacji z innymi, barwnymi minerałami (np. w geodach) są wyżej oceniane. Ziemiste i kredopodobne masy mają niewielką wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Za najbardziej klasyczne i pożądane uchodzą okazy sferolityczne z europejskich lokalizacji, zwłaszcza z Węgier (np. Tata, Iszkaszentgyörgy) i Słowacji (Dubník). Stanowiska te dostarczyły okazów o wyjątkowo dobrym wykształceniu i estetyce.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy alumohydrokalcytu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Należy je czyścić wyłącznie mechanicznie, na sucho, używając bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Absolutnie unikać wody i jakichkolwiek płynów. ## Czego unikać Minerał jest bardzo miękki i kruchy, podatny na uszkodzenia mechaniczne. Gwałtownie reaguje i rozpuszcza się w kwasach. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić jego strukturę, zwłaszcza w przypadku porowatych agregatów. Przechowywać z dala od wilgoci i źródeł ciepła. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby zapobiec otarciom i uszkodzeniom. Nie należy go umieszczać w jednej przegrodzie z twardszymi minerałami. Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętej gablocie, chroniącej przed kurzem i zmianami wilgotności.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej