Alumoedtollite

Wzór chemiczny: K<sub>2</sub>NaCu<sup>2+</sup><sub>5</sub>AlO<sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>4</sub>

Ekstremalnie rzadki arsenian miedzi, sodu, potasu i glinu, tworzący mikroskopijne, ciemnozielone kryształy w fumarolach wulkanicznych.

## Charakterystyka Alumoedtollit jest złożonym arsenianem, który wizualnie przedstawia się jako bardzo małe, pryzmatyczne kryształy o ciemnozielonej, zielonoczarnej lub niemal czarnej barwie. Zazwyczaj tworzy niewielkie, promieniste agregaty, naskorupienia lub występuje w formie pojedynczych, niedoskonale wykształconych kryształów. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. Połysk opisywany jest jako szklisty. ## Właściwości fizyczne Kryształy alumoedtollitu są kruche. Minerał ten jest przeświecający w cienkich odłamkach, natomiast w większych skupieniach staje się nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 4,45 g/cm³. Twardość nie została dokładnie określona. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitej, ciemnej gamie barwnej, od ciemnozielonej po czarną. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa alumoedtollitu nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to glinowy (aluminium) analog edtollitu, w którym glin zastępuje żelazo. Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Jego odkrycia dokonano w fumaroli Arsenatnaya na wulkanie Tołbaczyk (Kamczatka, Rosja), która jest jedynym znanym miejscem jego występowania. ## Zastosowania Alumoedtollit, jako minerał ekstremalnie rzadki i występujący w mikroskopijnych ilościach, nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych i jest ceniony w wyspecjalizowanych kolekcjach systematycznych.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Grayish-green
Gęstość
4.45
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja alumoedtollitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i występowanie w złożonych paragenezach, wymaga analizy składu chemicznego (EDS/WDS) oraz struktury krystalicznej (XRD). Cechy wizualne, takie jak ciemnozielona barwa i promieniste agregaty, są jedynie wskazówką i nie pozwalają na pewne rozpoznanie. ## Odróżnianie od podobnych Alumoedtollit jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od wielu innych rzadkich arsenianów miedzi występujących w fumarolach wulkanu Tołbaczyk, takich jak edtollit (jego żelazowy analog), arsmirandyt, lehmannit czy lammerit. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy chemicznej, która wykaże obecność glinu w strukturze minerału. ## Formy kryształów Alumoedtollit tworzy krótkie, pryzmatyczne kryształy, które często zrastają się w promieniste lub chaotyczne agregaty. Występuje także w formie cienkich naskorupień na skałach wulkanicznych.

Środowisko występowania

## Geneza Alumoedtollit jest minerałem pochodzenia fumarolicznego. Powstaje w wyniku sublimacji z gorących gazów wulkanicznych, bogatych w arsen, miedź i inne metale, w środowisku o wysokiej aktywności tlenu. Krystalizuje bezpośrednio na ścianach kanałów fumaroli w temperaturze około 450-500°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych sublimatów wulkanicznych. Do jego najczęstszych asocjacji należą: tenor tenor, hematyt, sanidyn, aftitalit, langbeinit, a także rzadsze arseniany, takie jak lammerit, urusovit, arsmirandyt, lehmannit i johillerit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania alumoedtollitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsenatnaya, znajdująca się na drugim stożku żużlowym północnego wyłomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczyk na Półwyspie Kamczackim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", najwyżej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, ostrymi kryształami, najlepiej tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Kontrastująca matryca skalna podnosi atrakcyjność okazu. Ważna jest również obfitość minerału na powierzchni próbki. Kluczowym elementem wartości jest jednak pewność identyfikacji, potwierdzona przez znalazcę lub laboratorium. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów alumoedtollitu jest jego typowa lokalizacja na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie rzadki i dostępny niemal wyłącznie w obiegu specjalistycznym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy alumoedtollitu są niezwykle delikatne i wrażliwe. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Alumoedtollit jest arsenianem, co oznacza, że jest toksyczny - należy unikać jego spożycia i wdychania pyłu. Po każdym kontakcie z okazem należy dokładnie umyć ręce. Minerał jest prawdopodobnie wrażliwy na wilgoć i zmiany temperatury. Nie wolno stosować myjek ultradźwiękowych ani żadnych rozpuszczalników. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętym, suchym pojemniku typu "micromount", chroniąc je przed kurzem, wilgocią i bezpośrednim działaniem światła. Ze względu na kruchość, należy unikać wibracji i wstrząsów.

Źródła

Czytaj więcej