Aluminium

Wzór chemiczny: Al

Aluminium rodzime to niezwykle rzadki pierwiastek rodzimy, występujący w przyrodzie w postaci drobnych ziaren i blaszek w specyficznych warunkach geologicznych.

## Charakterystyka Aluminium rodzime jest naturalnie występującą, czystą formą pierwiastka glinu. W przyrodzie tworzy najczęściej niewielkie, nieregularne ziarna, blaszki lub łuski o wielkości nieprzekraczającej kilku milimetrów. Bardzo rzadko obserwuje się jego mikroskopijne, dobrze wykształcone kryształy. Ma charakterystyczny, metaliczny wygląd i srebrzystobiałą lub cynowobiałą barwę, która na powietrzu może matowieć z powodu tworzenia się cienkiej warstwy tlenku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki i lekki, a jego gęstość jest niemal identyczna z gęstością aluminium produkowanego przemysłowo. Cechuje się dużą kowalnością i ciągliwością, co oznacza, że pod wpływem nacisku daje się łatwo formować i rozciągać. Połysk jest silnie metaliczny, a sam minerał jest całkowicie nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Aluminium rodzime nie tworzy odmian barwnych. Jego kolor jest stały, srebrzystobiały, czasami z odcieniem cynowobiałym. Powierzchnia bywa pokryta matowym, szarym nalotem tlenkowym. ## Historia i nazwa Nazwa pierwiastka, od którego pochodzi nazwa minerału, została zaproponowana przez Humphry'ego Davy'ego w 1812 roku i wywodzi się od łacińskiego słowa "alumen", oznaczającego ałun. Istnienie aluminium w stanie rodzimym było długo kwestionowane. Zostało ono ostatecznie potwierdzone i uznane za minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1978 roku, po jego zidentyfikowaniu w produktach ekshalacji wulkanicznych na wulkanie Tołbaczik na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, aluminium rodzime nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego. Całość światowego zapotrzebowania na ten metal jest zaspokajana przez produkcję hutniczą z rud boksytu.

Właściwości

Twardość Mohsa
1.5
Połysk
Metallic
Rysa
White
Gęstość
2.7
Łupliwość
None
Przełam
Hackly
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi aluminium rodzimego są jego cynowobiała barwa, silny metaliczny połysk, bardzo niska twardość oraz wyjątkowo mała gęstość - okazy są nienaturalnie lekkie w porównaniu z innymi metalami rodzimymi. Minerał jest również kowalny. ## Odróżnianie od podobnych Aluminium rodzime można pomylić ze srebrem rodzimym lub platyną rodzimą. Srebro jest znacznie gęstsze i z czasem pokrywa się ciemnym, czarnym nalotem siarczków. Platyna jest również o wiele gęstsza i twardsza. Ostateczne rozróżnienie często wymaga testów gęstości lub analizy chemicznej. ## Formy kryształów Najczęściej występuje w postaci nieregularnych ziaren, blaszek, łusek i niewielkich samorodków. Kryształy, obserwowane niezwykle rzadko, przyjmują formę sześcianów i ośmiościanów, jednak zazwyczaj mają mikroskopijne rozmiary.

Środowisko występowania

## Geneza Aluminium rodzime tworzy się w unikalnych, silnie redukcyjnych warunkach geologicznych, gdzie brakuje wolnego tlenu. Jego główne środowiska powstawania to strefy ekshalacji wulkanicznych (fumarole), gdzie gorące gazy redukują związki glinu ze skał otoczenia. Występuje także w niektórych ultrazasadowych intruzjach, serpentynitach oraz jako produkt uderzenia pioruna w skały (fulguryty). ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (wulkan Tołbaczik) współwystępuje z innymi pierwiastkami rodzimymi (żelazem, krzemem), troilitem, hematytem i szeregiem rzadkich minerałów wulkanicznych. W innych lokalizacjach znajdowane jest w asocjacji z moissanitem, korundem, grafitem i pirytem. ## Lokalizacje Najważniejszym i najbardziej znanym na świecie miejscem występowania aluminium rodzimego jest wulkan Tołbaczik na Półwyspie Kamczackim w Rosji. Potwierdzone wystąpienia odnotowano również w kompleksach ofiolitowych w Azerbejdżanie i Chinach, a także w Bułgarii i kilku innych miejscach na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najważniejszym czynnikiem wpływającym na wartość kolekcjonerską jest wiarygodne udokumentowanie naturalnego pochodzenia okazu z konkretnej, znanej lokalizacji. Wyjątkowo cenione są niezwykle rzadkie, mikroskopijne kryształy o regularnych kształtach. Wielkość ziaren lub blaszek również ma znaczenie. Wartość podnosi współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i poszukiwane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z wulkanu Tołbaczik w Rosji. Stanowisko to dostarczyło najlepiej zbadanych i opisanych próbek tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka i wody destylowanej lub alkoholu. Ze względu na niską twardość minerał jest podatny na zarysowania. Nie zaleca się stosowania myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi zasadami, które mogą reagować z metalem. Mimo że na powierzchni tworzy się ochronna warstwa tlenku, długotrwałe wystawienie na wilgoć może prowadzić do powolnych zmian. Chronić przed uszkodzeniami mechanicznymi i zarysowaniem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamykanych pudełkach klaserowych lub gablotach, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej