Aluminite

Wzór chemiczny: Al₂S₆+O₄(OH)₄·₇H₂O

Aluminit to uwodniony siarczan glinu, tworzący najczęściej białe, ziemiste skupienia i konkrecje w osadach ilastych i węglowych.

## Charakterystyka Aluminit jest uwodnionym siarczanem glinu, występującym zazwyczaj w postaci zwartych, ziemistych lub kredopodobnych mas. Jego najbardziej typową formą są bulaste lub nerkowate konkrecje, często o porowatej i lekkiej strukturze. Rzadko tworzy dostrzegalne kryształy, a jeśli już, to mają one postać mikroskopijnych igiełek. Jest bardzo miękki i lekki, a ze względu na swoją porowatość może przylegać do języka. ## Właściwości fizyczne Twardość aluminitu w skali Mohsa wynosi zaledwie 1-2, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma matowy lub ziemisty połysk i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość jest niska, waha się od 1,66 do 1,82 g/cm³, co sprawia, że okazy wydają się bardzo lekkie w stosunku do swojej wielkości. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj czysto biały. Czasami bywa zabarwiony na szaro, żółtawo lub brązowawo przez wrostki innych minerałów lub substancji organicznych. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa aluminitu, nadana w 1807 roku, pochodzi od łacińskiego słowa "alumen" oznaczającego ałun, co jest bezpośrednim nawiązaniem do jego składu chemicznego bogatego w glin (aluminium). Jest to minerał znany od dawna, a jego status został uznany przed powstaniem Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej (IMA). ## Zastosowania Aluminit nie ma istotnych zastosowań przemysłowych. Stanowi obiekt zainteresowania głównie dla kolekcjonerów minerałów i naukowców badających procesy wietrzenia skał.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1-2
Połysk: Matowy
Rysa: Biała
Gęstość: 1.66-1.82
Łupliwość: Dobra na {010}
Przełam: Ziemisty
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi aluminitu są jego skrajna miękkość (twardość 1-2), niska gęstość, biała barwa i ziemisty wygląd. Charakterystyczne jest również jego przyleganie do języka, wynikające z porowatej struktury. Rozpuszcza się i pieni w kwasie solnym, co jest ważną cechą odróżniającą. ## Odróżnianie od podobnych Aluminit można pomylić z innymi białymi, ziemistymi minerałami, takimi jak kaolinit, halloysyt czy gibbsyt. Kaolinit i halloysyt są minerałami ilastymi, które nie reagują z kwasem solnym. Gibbsyt, choć również jest produktem wietrzenia bogatym w glin, jest od aluminitu znacznie twardszy (2,5-3,5 w skali Mohsa). ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy są ekstremalnie rzadkie i mają postać drobnych, igiełkowych form widocznych jedynie pod dużym powiększeniem. Zdecydowana większość okazów występuje w formie skupień zbitych, ziemistych, a także kulistych lub nerkowatych konkrecji i skorup.

Środowisko występowania

## Geneza Aluminit jest minerałem wtórnym. Powstaje w wyniku działania wód bogatych w kwas siarkowy na skały zasobne w glin, głównie iły i łupki ilaste. Kwas siarkowy pochodzi najczęściej z wietrzenia siarczków żelaza, takich jak piryt i markasyt. Jest typowym minerałem dla stref utleniania w złożach węgla brunatnego i osadach ilastych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często występuje w towarzystwie gipsu, rodzimej siarki, pirytu, markasytu, gibbsytu, epsomitu oraz różnych minerałów ilastych, jak halloysyt czy kaolinit. ## Lokalizacje Do klasycznych i najważniejszych lokalizacji aluminitu należy Halle w Saksonii-Anhalt (Niemcy), które jest jego lokalizacją typową. Znaczące znaleziska pochodzą również z Newhaven w hrabstwie Sussex (Anglia), z okolic Paryża (Francja), z Węgier (np. Eger) oraz ze Stanów Zjednoczonych (m.in. stany Utah i Kolorado).

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska aluminitu jest umiarkowana. Najbardziej cenione są okazy o czystej, białej barwie, tworzące dobrze wykształcone, kuliste lub nerkowate konkrecje o estetycznej formie. Okazy z klasycznych, historycznych lokalizacji, takich jak Halle czy Newhaven, są bardziej poszukiwane. Wartość podnosi również obecność minerałów towarzyszących, tworzących ciekawe asocjacje. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione przez kolekcjonerów okazy pochodzą z historycznych stanowisk w Niemczech (Halle) i Anglii (Newhaven). Dobrej jakości konkrecje znajdowane są także w niektórych lokalizacjach we Francji i na Węgrzech.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Aluminit jest niezwykle miękki i porowaty, dlatego wymaga bardzo ostrożnego czyszczenia. Najbezpieczniejszą metodą jest użycie miękkiego pędzelka do usunięcia luźnego pyłu. Należy unikać czyszczenia na mokro, ponieważ woda może zostać wchłonięta i osłabić strukturę okazu. ## Czego unikać Minerał ten jest wrażliwy na wodę i może ulec częściowemu rozpadowi w kontakcie z nią. Należy go chronić przed kwasami i innymi chemikaliami. Jako minerał uwodniony, jest również wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego odwodnienie i zniszczenie struktury. Ze względu na niską twardość jest podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy aluminitu najlepiej przechowywać w suchym miejscu, w zamykanym pudełku lub klaserze, aby chronić je przed kurzem i wilgocią. Warto wyłożyć pojemnik miękkim materiałem, aby zapobiec otarciom i wstrząsom.