Alloclasite

Wzór chemiczny: Co<sup>3+</sup>(AsS)<sup>3-</sup>

Alloklasyt to rzadki siarczearsenek kobaltu, tworzący promieniste agregaty o metalicznym połysku, blisko spokrewniony z arsenopirytem.

## Charakterystyka Alloklasyt jest rzadkim minerałem z grupy siarczków, a dokładniej siarczearsenkiem kobaltu. Jego nazwa pochodzi od greckich słów oznaczających "inny" i "łamać", co nawiązuje do jego odmiennej łupliwości w porównaniu do podobnych minerałów. Zazwyczaj występuje w formie zbitych, ziarnistych lub promienistych agregatów. Dobrze wykształcone kryształy są niezwykle rzadkie i mają pokrój pryzmatyczny lub igiełkowy, często tworząc gwiaździste skupienia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Ma stosunkowo dużą gęstość, wynoszącą około 5.9 g/cm³. Jest kruchy, a jego przełam jest nierówny. Twardość w skali Mohsa wynosi 5, co plasuje go w tej samej kategorii co apatyt. ## Barwy i odmiany Alloklasyt ma barwę od stalowoszarej do srebrnobiałej. Na zwietrzałych powierzchniach może pojawić się różowy nalot erytrynu lub tęczowe, barwne naloty, będące wynikiem utleniania. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1866 roku przez Theodora Kjerulfa i Christiana Petera Mauritza Berga. Nazwa, nadana przez Felixa Kengotta, pochodzi od greckich słów *állos* (ἄλλος) - "inny" oraz *klásis* (κλάσις) - "łamać", co odnosi się do jego odmiennych właściwości fizycznych (głównie łupliwości) od podobnego z wyglądu markasytu. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, alloklasyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów i naukowców badających złoża kruszcowe.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
5.9
Łupliwość
Niewyraźna na {101}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne alloklasytu to jego stalowoszara barwa, metaliczny połysk, wysoka gęstość oraz charakterystyczne promieniste lub gwiaździste agregaty. Często współwystępuje z innymi minerałami kobaltu i arsenu, co jest ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Alloklasyt jest trudny do odróżnienia od arsenopirytu i glaukotu bez zaawansowanych badań (np. analizy chemicznej). Arsenopiryt ma zazwyczaj jaśniejszy, bardziej srebrzysty odcień i często tworzy lepiej wykształcone, pseudo-rombowe kryształy. Glaukot jest jeszcze rzadszy i wizualnie niemal identyczny. Od kobaltynu odróżnia go brak regularnych form krystalicznych (sześcianów, ośmiościanów). ## Formy kryształów Kryształy są ekstremalnie rzadkie, zazwyczaj słabo wykształcone, o pokroju pryzmatycznym. Najczęściej spotykaną formą są promieniste, gwiaździste lub włókniste agregaty, a także skupienia ziarniste i formy zbite, wrośnięte w skałę macierzystą.

Środowisko występowania

## Geneza Alloklasyt jest minerałem hydrotermalnym średnich i niskich temperatur. Powstaje w żyłach kruszcowych bogatych w kobalt, nikiel i arsen, często w asocjacji ze skałami węglanowymi (dolomity, kalcyt). ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kobaltynem, skutterudytem, safflorytem, arsenopirytem, glaukotem, a także z minerałami srebra, bizmutem rodzimym, kalcytem i kwarcem. W wyniku jego wietrzenia powstaje erytryn (kwiat kobaltowy). ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne stanowiska, skąd pochodzą najlepiej wykształcone okazy, to Oravita w Rumunii (miejsce typowe) oraz Bou Azzer w Maroku. Występuje również w niewielkich ilościach w kopalniach rejonu Cobalt w Ontario (Kanada), w okolicach Schneebergu w Niemczech oraz w niektórych złożach w Chinach.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi lub gwiaździstymi agregatami, wyraźnie odcinającymi się od skały macierzystej (matrycy). Wysoko oceniane są również rzadkie, widoczne gołym okiem kryształy. Połysk, brak zwietrzenia i uszkodzeń mechanicznych są kluczowe. Okazy z klasycznych, historycznych lokalizacji, jak Oravita, osiągają wyższe ceny. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i pożądane okazy pochodzą z rejonu Bou Azzer w Maroku, który dostarcza obecnie najlepszych okazów na rynek kolekcjonerski. Historyczne okazy z Oravity w Rumunii są rzadkością i mają duże znaczenie dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach z typowych lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy alloklasytu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i środkami chemicznymi, ponieważ minerał jest niestabilny i łatwo ulega utlenianiu. ## Czego unikać Bezwzględnie należy unikać wilgoci, która przyspiesza proces wietrzenia i powstawania wtórnych minerałów (np. erytrynu). Nie należy go myć w myjkach ultradźwiękowych ani wystawiać na działanie kwasów czy innych chemikaliów. Długotrwała ekspozycja na powietrze może powodować powstawanie matowych nalotów. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchych, szczelnych pojemnikach (np. pudełkach z membraną lub z pochłaniaczem wilgoci), z dala od światła i nagłych zmian temperatury. Najlepiej przechowywać go w stabilnych warunkach pokojowych.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej