Aliettite
Wzór chemiczny: Ca<sub>0.2</sub>Mg<sub>6</sub>(Si,Al)<sub>8</sub>O<sub>20</sub>(OH)<sub>4</sub>·4H<sub>2</sub>O
Aliettit to rzadki minerał ilasty, będący regularną naprzemianwarstwową formą talku i saponitu, występujący w postaci miękkich, blaszkowych skupień.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1
- Połysk
- Pearly
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.5-2.6
- Łupliwość
- Perfect on {001}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent to Opaque
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne aliettitu to jego ekstremalna miękkość (twardość 1 w skali Mohsa), perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości oraz charakterystyczne, giętkie blaszki. W dotyku może wydawać się lekko tłusty lub mydlany. Jego występowanie w żyłach przecinających serpentynity jest silną wskazówką. Ostateczna i pewna identyfikacja jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą analizy rentgenowskiej (XRD), która pozwala odróżnić jego regularną strukturę naprzemianwarstwową od zwykłego talku lub saponitu. ## Odróżnianie od podobnych Aliettit jest makroskopowo niemal niemożliwy do odróżnienia od talku, z którym jest strukturalnie spokrewniony i często współwystępuje. Talk ma bardzo podobne właściwości fizyczne. Można go również pomylić z innymi minerałami ilastymi, takimi jak saponit czy pirofyllit. Saponit odznacza się zdolnością do pęcznienia w wodzie, czego aliettit nie wykazuje w takim stopniu. Pirofyllit występuje w innych środowiskach geologicznych (skały bogate w aluminium). ## Formy kryształów Aliettit nie tworzy dobrze wykształconych, makroskopowych kryształów. Występuje w formie drobnoziarnistych, łuskowych, blaszkowych lub liściastych agregatów. Czasami tworzy żyłki o budowie włóknistej lub promienistej w obrębie skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Aliettit jest produktem niskotemperurowych procesów hydrotermalnych. Powstaje w wyniku przeobrażenia skał ultrazasadowych, głównie serpentynitów. Tworzy się w żyłach i szczelinach, często jako produkt alteracji minerałów magnezowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej współwystępuje z talkiem, saponitem, minerałami z grupy serpentynu (takimi jak antygoryt i chryzotyl), chlorytem, kalcytem oraz dolomitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska aliettitu znajdują się we Włoszech, szczególnie w miejscu typowym w Monte Chiaro (dolina Taro, Parma) oraz w Val di Susa (Piemont). Są to główne źródła dobrze zidentyfikowanych okazów tego minerału.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jako minerał rzadki i nieatrakcyjny wizualnie dla typowego kolekcjonera, aliettit jest ceniony głównie w kolekcjach systematycznych. O wartości okazu decyduje przede wszystkim czystość materiału, jego ilość oraz dokładne oznaczenie potwierdzone analizą. Atrakcyjność podnosi dobrze udokumentowana lokalizacja, zwłaszcza jeśli jest to miejsce typowe. Nie tworzy on estetycznych kryształów, więc kryteria takie jak forma czy przezroczystość nie mają zastosowania. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów są okazy pochodzące z włoskich lokalizacji, a zwłaszcza z Monte Chiaro w prowincji Parma, skąd pochodzą pierwsze opisane próbki.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie miękki i wrażliwy na wodę. Nie należy go myć w wodzie ani innych płynach, ponieważ może chłonąć wilgoć, pęcznieć lub się rozpadać. Do usuwania kurzu można użyć bardzo ostrożnie miękkiego, suchego pędzelka. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, środkami chemicznymi, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na nacisk i łatwo ulega zarysowaniu lub trwałemu odkształceniu. Należy go chronić przed wysoką temperaturą i gwałtownymi zmianami wilgotności. ## Przechowywanie Okazy aliettitu najlepiej przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu „perky box”, które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem oraz wahaniami wilgotności. Nie powinien być wystawiany na otwartych półkach.