Algodonite

Wzór chemiczny: Cu<sub>1-x</sub>As<sub>x</sub> (x ≈ 1/7)

Algodonit to arsenek miedzi o metalicznym połysku, zwykle występujący w formie mas zbitych, który szybko matowieje na powietrzu.

## Charakterystyka Algodonit jest arsenkiem miedzi, należącym do grupy minerałów metalicznych. Najczęściej tworzy zbite, ziarniste lub masywne skupienia. Rzadko obserwuje się go w formie dendrytycznych lub rozgałęzionych agregatów. Świeżo przełamany ma barwę od srebrzystobiałej do stalowoszarej i silny, metaliczny połysk. Jego charakterystyczną cechą jest szybkie matowienie na powietrzu - powierzchnia pokrywa się patyną o barwie od szarobrązowej do czarnej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest nieprzezroczysty i stosunkowo miękki, o twardości 4 w skali Mohsa. Cechuje go bardzo duża gęstość, wynosząca od 8,38 do 8,72 g/cm³, co sprawia, że okazy są wyjątkowo ciężkie jak na swój rozmiar. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny lub słabo muszlowy. ## Barwy i odmiany Podstawową barwą algodonitu jest stalowoszara, często z odcieniem srebrzystobiałym. Niektóre okazy mogą wykazywać bladożółtawy lub miedzianoczerwony nalot. Nie tworzy odmian barwnych, jednak często występuje w ścisłych zrostach z innym arsenkiem miedzi - domeykitem, który ma jaśniejszą, bardziej cynowobiałą barwę. Polerowane płyty takich zrostów ukazują ciekawe, kontrastujące wzory. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od kopalni srebra Algodones w regionie Coquimbo w Chile, gdzie został po raz pierwszy znaleziony i opisany. Opisu dokonał F. Field w 1857 roku. ## Zastosowania Historycznie, w niektórych rejonach (zwłaszcza na półwyspie Keweenaw w USA), algodonit był podrzędną rudą miedzi. Obecnie ma znaczenie niemal wyłącznie kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Metallic
Rysa
Steel-gray
Gęstość
8.38 - 8.72
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne algodonitu to jego stalowoszara barwa, bardzo duża gęstość (ciężar), metaliczny połysk oraz tendencja do szybkiego matowienia. Występowanie w towarzystwie miedzi rodzimej i innych arsenków miedzi jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Algodonit jest często mylony z domeykitem, z którym tworzy zrosty. Domeykit jest od niego zazwyczaj jaśniejszy, bardziej cynowobiały. Od miedzi rodzimej odróżnia go twardość i barwa (miedź jest bardziej czerwonawa i miększa). Pewne rozróżnienie od innych rzadkich arsenków miedzi (np. koutekitu) często wymaga analiz chemicznych. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy są ekstremalnie rzadkie. Algodonit występuje niemal wyłącznie w formie skupień zbitych, ziarnistych, nerkowatych lub w postaci żyłek i wypełnień. Tworzy także dendrytyczne agregaty wrostkowe w kalcycie.

Środowisko występowania

## Geneza Algodonit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w warunkach niskich temperatur, najczęściej w żyłach kruszcowych przecinających zasadowe skały wulkaniczne, takie jak bazalty i andezyty. Jest produktem procesów mineralizacyjnych bogatych w miedź i arsen. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi arsenkami miedzi (przede wszystkim z domeykitem), a także z miedzią rodzimą, srebrem rodzimym, kalcytem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane na świecie stanowiska algodonitu znajdują się na półwyspie Keweenaw w stanie Michigan (USA), w kopalniach takich jak Mohawk, Ahmeek czy Champion. To stamtąd pochodzą klasyczne okazy kolekcjonerskie. Inne znane lokalizacje to Corocoro w Boliwii oraz miejsce odkrycia w Coquimbo w Chile.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są bogate, masywne okazy o dużej wadze lub polerowane płyty ukazujące kontrastujące wzory zrostów z jaśniejszym domeykitem. Atrakcyjność podnoszą także dendrytyczne formy oraz asocjacje z dobrze wykształconymi kryształami kalcytu lub z miedzią i srebrem rodzimym. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z historycznych kopalń miedzi na półwyspie Keweenaw w Michigan, USA. Uważane są one za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Algodonit należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi, które mogą przyspieszyć proces utleniania i matowienia. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na wilgoć i kwaśne opary w powietrzu, które powodują jego szybkie ciemnienie. Należy go chronić przed bezpośrednim kontaktem z wodą i chemikaliami. Ze względu na zawartość arsenu, po każdym kontakcie z okazem należy umyć ręce i unikać wdychania pyłu powstającego podczas ewentualnej obróbki. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych, szczelnych pojemnikach lub gablotach z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Ograniczenie dostępu powietrza spowalnia proces matowienia i pozwala zachować metaliczny połysk powierzchni.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej