Aksaite

Wzór chemiczny: MgB<sub>6</sub>O<sub>7</sub>(OH)<sub>6</sub>·2H<sub>2</sub>O

Rzadki uwodniony boran magnezu, tworzący białe skupienia w obrębie wysadów solnych.

## Charakterystyka Aksait to minerał z gromady boranów, chemicznie jest uwodnionym boranem magnezu. Najczęściej występuje w formie kulistych lub nieregularnych skupień i konkrecji, zbudowanych z drobnych, splątanych włókienek lub ziaren. Rzadziej tworzy promieniste agregaty. Dobrze wykształcone kryształy są spotykane sporadycznie i zwykle mają postać niewielkich, igiełkowych lub pryzmatycznych słupków. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5-3. Charakteryzuje się połyskiem szklistym, a w przypadku skupień włóknistych - jedwabistym. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość jest niewielka i waha się od 2.06 do 2.11 g/cm³. ## Barwy i odmiany Aksait jest najczęściej bezbarwny, biały lub szarobiały. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - doliny Ak-saj (Aksai) w Kazachstanie, co w języku kazachskim oznacza "białą dolinę" lub "biały strumień". Został opisany po raz pierwszy w 1963 roku przez rosyjską mineralog V.V. Lobanovą. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość aksait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez zaawansowanych kolekcjonerów minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5-3
Połysk
Szklisty, Jedwabisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.06-2.11
Łupliwość
Doskonała wg {010}, dobra wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi aksaitu są jego występowanie w paragenezie z innymi minerałami ewaporatowymi, niska twardość, niewielka gęstość oraz forma występowania (białe, włókniste lub ziarniste guzki i konkrecje). Połysk jedwabisty w skupieniach włóknistych jest również pomocną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Aksait można pomylić z innymi białymi boranami, takimi jak uleksyt, kolemanit czy inyoit, a także z gipsem. Od gipsu jest twardszy (gips ma twardość 2). Od kolemanitu (twardość 4.5) jest znacznie bardziej miękki. Uleksyt często wykazuje charakterystyczny efekt optyczny "telewizyjnego kamienia", którego brak u aksaitu. Ostateczne rozróżnienie wymaga zwykle zaawansowanych badań, np. rentgenowskiej analizy strukturalnej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są rzadkie, igiełkowe lub krótkosłupowe. Minerał ten tworzy głównie skupienia zbite, ziarniste, włókniste, promieniste oraz konkrecje i naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Aksait jest minerałem wtórnym, powstającym w specyficznych warunkach w obrębie złóż ewaporatowych. Tworzy się w czapach gipsowo-anhydrytowych pokrywających wysady (słupy) solne. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami powstałymi w podobnych warunkach, takimi jak halit, gips, anhydryt, a także z innymi boranami, np. inyoitem, kolemanitem i preobrażenskitem. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania aksaitu, skąd pochodzą najlepsze okazy, jest wysad solny Czelkar (Chelkar) w dolinie Ak-saj, w obwodzie atyrauskim w Kazachstanie. Jest to jego lokalizacja typowa i główne źródło pozyskania okazów na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, choćby niewielkimi, przezroczystymi kryształami. Dużą wartość mają także bogate skupienia krystaliczne oraz estetyczne asocjacje z innymi, rzadkimi boranami. Ze względu na ogólną rzadkość minerału, nawet bezpostaciowe, ale bogate w masie fragmenty są poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość okazów kolekcjonerskich pochodzi z jedynego znaczącego stanowiska na świecie - wysadu solnego Czelkar w Kazachstanie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy aksaitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą może prowadzić do uszkodzenia lub rozpuszczenia minerału. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na wilgoć, dlatego nie powinien być przechowywany w wilgotnych pomieszczeniach. Jako minerał miękki jest podatny na zarysowania. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym, stabilnym środowisku, najlepiej w zamkniętym pudełku klaserowym lub gablocie z pochłaniaczem wilgoci. Należy go izolować od twardszych minerałów, aby uniknąć uszkodzeń mechanicznych.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej