Akhtenskite

Wzór chemiczny: Mn<sup>4+</sup>O<sub>2</sub>

Zdegradowany gatunek mineralny, heksagonalna odmiana tlenku manganu(IV), zazwyczaj występująca w formie czarnych, ziemistych skupień.

## Charakterystyka Akhtenskit to historyczna nazwa heksagonalnej odmiany tlenku manganu(IV). W 2012 roku minerał został zdyskwalifikowany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) i obecnie jest uważany za strukturalny wariant ramsdellitu lub z nim tożsamy. Nie jest już uznawany za odrębny gatunek mineralny. Występuje w postaci bardzo drobnoziarnistych, ziemistych lub sadzowatych mas i nalotów. Jego wygląd jest niepozorny, tworzy skupienia pozbawione wykształconych kryształów. ## Właściwości fizyczne Zazwyczaj jest miękki i kruchy, łatwo brudzi palce przy dotyku. Połysk bywa metaliczny na świeżych powierzchniach, lecz najczęściej jest matowy lub ziemisty. Jest całkowicie nieprzezroczysty. Gęstość mierzona waha się od 3.8 do 4.4 g/cm³, co jest wartością niższą od gęstości teoretycznej z uwagi na porowatą strukturę agregatów. ## Barwy i odmiany Jego barwa jest jednolita, od stalowoszarej do czarnej. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - złoża manganu Akhtenskoye (Ахтенское) na Uralu Południowym w Rosji. Minerał został opisany w 1980 roku, jednak późniejsze, dokładniejsze badania strukturalne wykazały jego tożsamość z innymi, wcześniej opisanymi tlenkami manganu, co doprowadziło do jego dyskwalifikacji jako osobnego minerału. ## Zastosowania Jako zdyskwalifikowany gatunek mineralny, akhtenskit nie ma żadnego praktycznego zastosowania. Okazy mają znaczenie wyłącznie historyczne i naukowe, zwłaszcza te pochodzące z lokalizacji typowej.

Właściwości

Połysk
Metallic to Dull
Rysa
Black
Gęstość
3.8 - 4.4
Łupliwość
None
Przełam
Earthy
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja akhtenskitu jest niemożliwa bez zaawansowanych badań laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). W warunkach kolekcjonerskich jest to po prostu "czarny tlenek manganu". Tworzy miękkie, czarne, brudzące skupienia o ziemistej lub matowej powierzchni. ## Odróżnianie od podobnych Jest wizualnie nieodróżnialny od innych tlenków manganu, z którymi często współwystępuje, takich jak piroluzyt, kryptomelan, todorokit czy birnessyt. Wszystkie te minerały tworzą podobne czarne, ziemiste lub nerkowate agregaty, często określane zbiorczo jako "wad" lub "psylomelan". ## Formy kryształów Nie tworzy widocznych gołym okiem kryształów. Występuje wyłącznie w formie zbitych, ziemistych, sadzowatych lub skorupowych agregatów, czasami o budowie nerkowatej lub groniastej.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (wietrzenia) złóż rud manganu. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych minerałów manganu, takich jak rodochrozyt czy hausmannit, w warunkach niskich temperatur i ciśnień, przy dużym dostępie tlenu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej występuje w towarzystwie innych tlenków i wodorotlenków manganu i żelaza, takich jak piroluzyt, ramsdellit, birnessyt, kryptomelan, goethyt i hematyt. ## Lokalizacje Lokalizacją typową, skąd pochodzą historyczne okazy, jest złoże Akhtenskoye na Uralu Południowym w Rosji. Jako faza strukturalna, materiał odpowiadający akhtenskitowi jest prawdopodobnie składnikiem wielu złóż manganu na świecie, lecz nie jest identyfikowany pod tą nazwą.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Z uwagi na status minerału, jedynym kryterium wartości jest jego pochodzenie z lokalizacji typowej (Akhtenskoye, Rosja) i historyczna etykieta. Wygląd samego okazu ma drugorzędne znaczenie, ponieważ są to zazwyczaj nieforemne, czarne masy. Im bogatsze skupienie na matrycy skalnej, tym okaz jest ciekawszy. ## Popularne stanowiska Dla kolekcjonerów poszukujących historycznych okazów "akhtenskitu" jedynym liczącym się miejscem jest lokalizacja typowa na Uralu w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów akhtenskitu nie należy czyścić na mokro. Są bardzo kruche i miękkie. Do usuwania kurzu można użyć bardzo miękkiego, suchego pędzelka lub ostrożnie zdmuchnąć pył sprężonym powietrzem z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami, które mogą wejść w reakcję z tlenkami manganu. Myjki ultradźwiękowe są absolutnie zabronione. Minerał jest miękki, więc trzeba chronić go przed zarysowaniem i ścieraniem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach, aby zapobiec ich kruszeniu się i pyleniu. Chronić przed wstrząsami i upadkiem.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej