Agrinierite
Wzór chemiczny: K<sub>2</sub>Ca[(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>3</sub>O<sub>3</sub>(OH)<sub>2</sub>]<sub>2</sub>·5H<sub>2</sub>O
Agrinieryt to bardzo rzadki, silnie radioaktywny minerał wtórny uranu, tworzący charakterystyczne, tabliczkowe kryształy o intensywnie pomarańczowej barwie.
Właściwości
- Połysk
- Resinous to sub-adamantine
- Rysa
- Pale orange
- Gęstość
- 5.63
- Łupliwość
- Perfect on {100}
- Przezroczystość
- Translucent to opaque
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną agrinierytu jest jego silna radioaktywność, łatwa do wykrycia za pomocą licznika Geigera-Müllera. Inne cechy pomocne w identyfikacji to charakterystyczna pomarańczowa barwa, tabliczkowa forma kryształów oraz występowanie w towarzystwie innych wtórnych minerałów uranowych. ## Odróżnianie od podobnych Agrinieryt może być mylony z innymi pomarańczowymi lub czerwonymi minerałami uranylowymi, takimi jak becquerelit, fourmarieryt czy wölsendorfit. Minerały te często współwystępują i mają podobny wygląd. Pewne rozróżnienie jest zazwyczaj możliwe jedynie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Agrinieryt krystalizuje w układzie rombowym, tworząc bardzo cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często wydłużone w jednym kierunku. Kryształy te zazwyczaj występują w postaci promienistych lub gwiaździstych agregatów, rozet oraz cienkich naskorupień.
Środowisko występowania
## Geneza Agrinieryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż uranu. Tworzy się w wyniku hydrotermalnych lub hipergenicznych przeobrażeń uraninitu w środowisku bogatym w potas i wapń. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z pierwotnym uraninitem oraz innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak becquerelit, fourmarieryt, uranofan, schoepit i curyt. ## Lokalizacje Jest to minerał bardzo rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze i klasyczne stanowisko to kopalnia Margnac w Compreignac we Francji. Był również notowany w kopalni uranu Rössing w Namibii.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy agrinierytu charakteryzują się ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o żywej, intensywnie pomarańczowej barwie. Ważna jest estetyka agregatów (np. idealnie uformowane rozety) oraz ich umiejscowienie na kontrastującej skale macierzystej. Ze względu na typowo mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy z widocznymi gołym okiem, większymi kryształami są wyjątkowo poszukiwane. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z lokalizacji typowej - kopalni Margnac we Francji. Stanowią one wzorzec dla tego minerału i są najbardziej pożądane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy agrinierytu są ekstremalnie delikatne i kruche. Nie wolno czyścić ich mechanicznie ani za pomocą wody czy innych płynów. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą strumienia sprężonego powietrza o niskim ciśnieniu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu minerału ze skórą oraz wdychania pyłu ze względu na silną radioaktywność. Po każdym potencjalnym kontakcie należy dokładnie umyć ręce. Minerał jest bardzo miękki i kruchy, więc należy chronić go przed wszelkimi uderzeniami, wibracjami i otarciami. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie chemikaliów. ## Przechowywanie Agrinieryt musi być przechowywany w specjalistycznych, szczelnych pojemnikach, które ograniczają emisję promieniowania, np. w pudełkach wyłożonych ołowiem lub wykonanych z grubego akrylu. Pojemnik musi być wyraźnie oznakowany międzynarodowym symbolem radioaktywności. Należy go trzymać w miejscu odizolowanym od przestrzeni życiowej i z dala od innych minerałów, które mogą ulec uszkodzeniu pod wpływem promieniowania (np. kwarc dymny, fluoryt, topaz).