Agricolaite

Wzór chemiczny: K<sub>4</sub>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(CO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>

Agricolait to rzadki, wtórny minerał uranu, tworzący cienkie, elastyczne blaszki o perłowym połysku i silnej fluorescencji w świetle UV.

## Charakterystyka Agricolait jest uwodnionym węglanem potasu i uranylu. Występuje w formie nalotów, wykwitów oraz skupień drobnych, elastycznych blaszek lub łusek, które mogą się wyginać bez pękania. Poszczególne kryształy są bardzo małe, tabliczkowe i rzadko widoczne gołym okiem. Minerał ten charakteryzuje się wyraźnym perłowym połyskiem na powierzchniach łupliwości, co nadaje mu lśniący wygląd. ## Właściwości fizyczne Blaszki agricolaitu są przezroczyste do przeświecających. Jego gęstość obliczono na 3,23 g/cm³. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech fizycznych jest silna, zielonożółta fluorescencja w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). Jako minerał uranu, jest radioaktywny. ## Barwy i odmiany Agricolait jest najczęściej bezbarwny, biały, bladożółty lub bladozielony. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 2011 roku przez zespół mineralogów pod kierownictwem Jakuba Plášila. Jego nazwa honoruje Georgiusa Agricolę (1494–1555), niemieckiego uczonego i lekarza, uważanego za "ojca mineralogii" za jego pionierskie dzieło "De re metallica". Miejscem typowym (locus typicus) jest Jáchymov w Czechach. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary wystąpień, agricolait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast cenionym i poszukiwanym minerałem kolekcjonerskim.

Właściwości

Połysk
Pearly
Rysa
White
Gęstość
3.23
Łupliwość
Perfect on {001}
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną agricolaitu jest jego bardzo silna, zielonożółta fluorescencja w świetle UV. Charakterystyczna jest również forma występowania w postaci skupień cienkich, elastycznych blaszek o perłowym połysku. Pomocny w identyfikacji jest również pomiar radioaktywności za pomocą licznika Geigera. ## Odróżnianie od podobnych Agricolait może być mylony z innymi wtórnymi minerałami uranu o podobnym wyglądzie i fluorescencji, takimi jak schröckingerit, andersonit czy liebigit. Odróżnienie ich wymaga często zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS). Od podobnych wizualnie, niefuorescencyjnych minerałów blaszkowych (np. niektórych mik) odróżnia go silna fluorescencja i radioaktywność. ## Formy kryształów Tworzy agregaty złożone z mikroskopijnych, tabliczkowych kryształów. Makroskopowo występuje w postaci cienkich powłok, nalotów i wykwitów, a także skupień drobnych, elastycznych łusek.

Środowisko występowania

## Geneza Agricolait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranu, często w środowisku poeksploatacyjnym (na ścianach starych wyrobisk górniczych). Tworzy się w wyniku wytrącania z roztworów bogatych w uran i węglany, w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak schröckingerit, andersonit, liebigit, a także z gipsem. Pierwotnym źródłem uranu jest zazwyczaj uraninit. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej poznanym miejscem występowania, będącym jednocześnie lokalizacją typową, jest Jáchymov w Czechach. Znany jest również z kilku innych lokalizacji w Niemczech (np. w Rudawach).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości O wartości kolekcjonerskiej okazu decyduje przede wszystkim obfitość i powierzchnia pokryta przez minerał, a także intensywność jego barwy i fluorescencji. Wyjątkowo cenione są okazy, na których agricolait tworzy bogate, grube naloty. Atrakcyjność podnosi również współwystępowanie z innymi rzadkimi, dobrze wykształconymi minerałami uranowymi. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość najlepszych okazów kolekcjonerskich pochodzi z historycznej kopalni uranu w Jáchymovie w Czechach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy agricolaitu są bardzo delikatne i wrażliwe na wilgoć. Należy czyścić je wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Absolutnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i może ulec uszkodzeniu w kontakcie z wodą. Należy unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków oraz nagłych zmian temperatury. Jako minerał uranu jest radioaktywny - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym, szczelnym pojemniku (np. typu "membrane box" lub w pudełku z uszczelką), aby chronić je przed wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Z powodu radioaktywności, okazy powinny być trzymane z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, a pojemnik odpowiednio oznaczony.

Źródła

Czytaj więcej