Afmite
Wzór chemiczny: Al<sub>3</sub>(OH)<sub>4</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)(PO<sub>3</sub>OH)·H<sub>2</sub>O
Afmit to bardzo rzadki, uwodniony fosforan glinu, tworzący bezbarwne lub białe, tabliczkowe kryształy zebrane w kuliste agregaty.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2
- Połysk
- Pearly, Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.29
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechą diagnostyczną afmitu jest jego unikalna forma występowania: kuliste lub półkuliste agregaty oraz rozety, zbudowane z drobnych, bezbarwnych, tabliczkowych kryształów o perłowym połysku na powierzchniach łupliwości. Jego ekstremalna rzadkość i występowanie w specyficznym środowisku geologicznym również są kluczowe. ## Odróżnianie od podobnych Afmit może być mylony z innymi wtórnymi fosforanami o białej barwie i promienistych skupieniach, takimi jak wavellit czy matulait. Wavellit tworzy zazwyczaj większe, bardziej wyraziste sferolity. Matulait ma bardzo podobny wygląd, ale inną strukturę krystaliczną i skład chemiczny. Pewne rozróżnienie tych minerałów jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Kryształy są cienkotabliczkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną łupliwości {010} i wydłużone wzdłuż osi krystalograficznej [100]. Tworzą wachlarzowate, rozetowe i sferyczne (kuliste) agregaty o średnicy do około 1 mm.
Środowisko występowania
## Geneza Afmit jest minerałem wtórnym. Powstaje w wyniku wietrzenia i przeobrażenia pierwotnych minerałów fosforanowych (głównie amblygonitu) w obrębie soczewek bogatych w fosforany, występujących w skałach metamorficznych (łupkach). ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej afmit współwystępuje z innymi, często rzadkimi, wtórnymi fosforanami, takimi jak matulait, tinticit, wavellit, waryscyt oraz minerały z grupy crandallitu. ## Lokalizacje Jedynym dobrze udokumentowanym i najważniejszym miejscem występowania afmitu na świecie jest kamieniołom Fumade, położony w pobliżu Castelnau-de-Brassac w departamencie Tarn we Francji. Jest to minerał o ekstremalnie ograniczonym zasięgu występowania.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów afmitu, będącego minerałem mikromontowym, ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i wyraźnymi sferycznymi agregatami lub rozetami. Ważna jest również obfitość minerału na matrycy skalnej oraz estetyczna kompozycja z innymi rzadkimi minerałami asocjacyjnymi. Czystość (brak uszkodzeń) i definicja kryształów wchodzących w skład agregatów znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest miejsce typowe - kamieniołom Fumade we Francji. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle ceniony przez specjalistów i kolekcjonerów minerałów mikroskopowych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Afmit jest niezwykle delikatny i miękki. Należy obchodzić się z nim z najwyższą ostrożnością. Do usuwania kurzu najlepiej używać gruszki fotograficznej (dmuchawki) lub bardzo miękkiego pędzelka. Mycie w wodzie nie jest zalecane; jeśli jest absolutnie konieczne, należy użyć wody destylowanej i jak najszybciej osuszyć okaz, unikając podgrzewania. ## Czego unikać Należy unikać jakichkolwiek naprężeń mechanicznych, tarcia i kontaktu z twardymi przedmiotami. Minerał jest wrażliwy na chemikalia, dlatego nie wolno stosować żadnych kwasów ani detergentów. Myjki ultradźwiękowe spowodują jego natychmiastowe zniszczenie. Należy również unikać wysokich temperatur, które mogą prowadzić do odwodnienia i rozpadu struktury. ## Przechowywanie Okazy afmitu powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych, wyściełanych pudełkach dla mikromontów, które chronią je przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami mechanicznymi.